Nieuws Mantelzorg

Geld, bloemen of helemaal niets: groot verschil tussen gemeenten in waardering mantelzorg

Mantelzorgers in De Wolden kunnen dit jaar 300 euro krijgen van deze Drentse gemeente, als blijk van waardering. Wie in de naastgelegen gemeente Hoogeveen intensief zorgt voor een hulpbehoevende naaste, ontvangt geen cent – en ook geen cadeaubon of een bosje bloemen.

Vrijwilliger Tom schenkt koffie in voor meneer Koogje in de Zorgbutler in Rotterdam Ommoord. Beeld Hollandse Hoogte / Hans van Rhoon

Behalve Hoogeveen hebben nog ruim veertig van de 355 gemeenten in Nederland de individuele blijk van waardering voor mantelzorgers volledig afgeschaft. Van nog eens dertig gemeenten, vooral in Groningen en Friesland, is op hun website niet vindbaar wat er voor mantelzorgers in het vat zit. Dit blijkt uit een inventarisatie van de landelijke vereniging voor mantelzorgers, MantelzorgNL.

Vóór 2015 konden mantelzorgers in het hele land aanspraak maken op een zogeheten mantelzorgcompliment van 200 euro. Dat bedrag was jaarlijks beschikbaar voor de mantelzorgers die intensieve zorg verleenden aan thuiswonende hulpbehoevenden met een officiële zorgindicatie. Sinds de gemeenten in 2015 verantwoordelijk werden voor de zorg, maakt elke gemeente op dit punt zijn eigen beleid.

De overheid doet een groeiend beroep op de burgers om te zorgen voor hun naasten. Ongeveer een op de vier Nederlanders verleent mantelzorg, van hen doen 750 duizend dat intensief. De gemeenten zijn wettelijk verplicht mantelzorgers te waarderen en ondersteunen. 

Winkelpas of bloemetje

Dat leidt tot grote verschillen. Van de gemeenten die de mantelzorgers wel belonen, geeft iets minder dan de helft een geldbedrag. Dat varieert van 20 euro tot de uitschieter van 300 euro in De Wolden; gemiddeld 115 euro. Andere gemeenten verstrekken een cadeaubon of een winkelpas ter waarde van gemiddeld 70 euro, of soms alleen een bloemetje.

‘Mantelzorgers ervaren het als zuur dat je in de ene gemeente een mooie waardering krijgt en in de andere niets’, zegt Liesbeth Hoogendijk, bestuurder van MantelzorgNL. Zij noemt eerder onderzoek dat aantoont dat mantelzorgers het liefst individueel gewaardeerd worden, bij voorkeur met geld. Hoogendijk pleit voor een genereuzer en uniformer beleid. ‘Dan weet de mantelzorger: ik word gewaardeerd.’

Veel gemeenten kampen met groeiende financiële tekorten op hun zorgtaken. Daarom heeft bijvoorbeeld Enschede de individuele waardering voor mantelzorgers afgeschaft. ‘De administratiekosten hiervoor waren hoog’, zegt een gemeentewoordvoerder. De wethouder is nu in gesprek met de lokale mantelzorgclubs over hun behoeftes. ‘Onze gemeente zit krap, maar we willen mantelzorgers niet tekort doen.’

Vervangende zorg

Utrecht geeft een ander argument voor de afschaffing. ‘Wij geloven dat een goede ondersteuning van mantelzorgers, bijvoorbeeld door hun soms lucht te bieden met vervangende zorg, meer impact heeft dan een eenmalig presentje of een geldbedrag’, zegt een woordvoerder. ‘Ook hebben we dit jaar tot nog toe dertig waarderingsdagen georganiseerd, waarmee we duizend mantelzorgers hebben bereikt.’

Hans Vonk is toevalligerwijs de woordvoerder van zowel De Wolden, die mantelzorgers 300 euro per jaar geeft, als Hoogeveen, waar ze niets krijgen. De gemeenten werken ambtelijk samen, maar maken elk hun eigen beleid, legt hij uit. Dit duidelijke verschil in behandeling met de buurgemeente hoeft niet zuur te zijn voor de mantelzorgers in Hoogeveen, beklemtoont Vonk. ‘Hoogeveen trekt geld uit voor de ondersteuning van mantelzorgers. Ze kunnen bijvoorbeeld naar theatervoorstellingen en andere speciale bijeenkomsten. Ze krijgen hun waardering in natura, en niet in harde pegels.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden