NieuwsTurncoach Wevers in opspraak

Gelauwerde turncoach Vincent Wevers in beklaagdenbank

De aanpak van de gevierde coach Vincent Wevers stond in de turnwereld bekend als stevig. Nu wordt hij door een oud-pupil beschuldigd van mishandeling.

Vincent Wevers, bondscoach, kijkt toe hoe zijn dochters Sanne ( voor ) en Lieke Wevers zich prepareren voor de brug met ongelijke leggers. Beeld Klaas Jan van der Weij

Vincent Wevers zag in 2016 zijn levenswerk slagen toen zijn dochter Sanne Wevers goud haalde op de olympische balk in Rio de Janeiro. Het historische turngoud met haar oefening vol pirouettes was een ode aan het klassieke artistieke turnen. Het was ook een bewijs dat een turnster van 24 jaar – een leeftijd waarop ze voorheen allang waren afgeschreven – tot unieke prestaties in staat is.

Maar nu wordt de architect van het goud, in 2016 verkozen tot sporttrainer van het jaar, beschuldigd van mishandeling door een van zijn oud pupillen. Voormalig turnster Joy Goedkoop zei zondagavond in Studio Sport dat ze door de gevierde coach werd geschopt, geslagen en gekleineerd. Dat gebeurde volgens Goedkoop toen ze in Oldenzaal onder Wevers trainde, van haar 7de tot haar 12de tussen 2005 en 2011.

Goedkoop is de eerste, en tot nu toe enige, turnster die Vincent Wevers beschuldigt van wanpraktijken. De coach zelf wenst vanaf zijn vakantieadres niet te reageren op de aantijgingen. De turnbond heeft aangekondigd dat deze week een gesprek met hem gevoerd gaat worden.

Eigen zaal uitgejaagd

De aanpak van Wevers stond in de turnwereld bekend als stevig. Zijn werkwijze kreeg de goedkeuring van gymnastiekunie KNGU die hem eind 2013 in dienst nam, nadat Wevers was ontslagen door zijn club Bosan TON Almelo vanwege een ‘gebrek aan wederzijds vertrouwen’. Dat ontslag zou niet te maken hebben met zijn werkwijze, maar zou gaan om een bestuurlijk conflict. Wevers voelde zich zijn eigen zaal uit gejaagd.

Vincent Wevers werd in turnkringen gezien als gedreven coach. Zijn opofferingsgezindheid werd geroemd in het juryrapport bij de uitreiking voor zijn onderscheiding als coach van het jaar in 2016. Na zijn vertrek naar Heerenveen nam hij zijn intrek op kamers in een bejaardenhuis, zijn dochters deelden een appartement. Moeder Gemma bleef met de hond achter in Oldenzaal.

Zijn dochters Sanne en Lieke hebben altijd achter Wevers’ werkwijze gestaan. Sanne zei in 2013 bij de overstap naar Heerenveen dat ze het goed vindt dat er dingen aan de orde zijn gesteld in het turnen en dat trainers beseffen dat ze bepaalde grenzen niet mogen overschrijden. ‘Maar we moeten in Nederland niet naar een situatie toe waarin niks meer mogelijk is. Dat bij de eerste boe of bah in een trainingszaal een klacht wordt ingediend.’

Turnsters Oranje: bij huidig team heerst gezond sportklimaat

In een gemeenschappelijke verklaring, die door Sanne Wevers naar buiten is gebracht, zeggen de beste turnsters van Nederland ‘zich niet te herkennen in het beeld dat nu geschetst wordt van het Nederlandse turnen’. ‘Waarin vroeger ruimte was voor fysieke en mentale geselingen, behoort dit wat ons betreft tot het verleden. Bij ons huidige team heerst een gezond topsportklimaat.’

De verklaring is een reactie op het interview van turncoach Gerrit Beltman, die in gesprek met het Noordhollands Dagblad opbiechtte dat hij jaren geleden turnsters heeft mishandeld en vernederd. Afgelopen weekend deden meerdere turnsters hun beklag en werden ook andere coaches beschuldigd van grensoverschrijdend gedrag, onder wie Vincent Wevers, de vader van turnster Sanne.

‘De afgelopen periode vormt er een opeenstapeling van triest nieuws vanuit de turnwereld. Eerst internationaal, maar nu ook nationaal. Ons medeleven gaat uit naar iedereen die negatieve ervaringen in onze sport heeft gehad’, luidt het statement. ‘Wat ons betreft is de turnsport in Nederland de laatste jaren de juiste weg ingeslagen. Natuurlijk is er nog altijd ruimte voor verbetering en moet deze ruimte benut worden. Laten we vooral samen het gesprek aangaan en de discussie blijven voeren over hoe we dit samen bereiken’, schrijven ze.

De verklaring is namens onder anderen Eythora Thorsdottir en Lieke Wevers en Sanne Wevers verstuurd.

Knetterhard werken

Sanne Wevers zag dat het allemaal wat ‘softer’ is geworden. Het is volgens de olympisch kampioen daardoor moeilijker geworden om eisen te stellen. Er wordt meer vanuit het kind geredeneerd na alle negatieve berichtgeving. Zelf is ze niet zo opgeleid. ‘Ik vind dat in de opleiding eisen gesteld moeten worden. Ja, het is knetterhard werken en dat is zwaar. Maar daar moet je doorheen.’

Het lastige bij turnen is, zegt Wevers, dat het om minderjarige kinderen gaat. ‘Als je 25 jaar bent en je krijgt op je donder, dan kun je dat wel hebben. Het wordt iets anders als je een 9-jarige een schopje onder de kont geeft.’

Over de kritiek op hun vader hebben de turnzussen zich voor zover bekend nooit uitgelaten. Al in 2009 beklaagde oud-turnster Petra Witjes zich tegenover een radioverslaggever van de NOS. Witjes noemde in haar klaagzang over de turnsport nooit de naam van haar trainer Wevers, maar doelde wel op hem toen ze sprak over scheldpartijen.(Ze had het steeds over ‘Nederlandse trainers’. Witjes vertelde over scheldpartijen.) ‘Je hoort het in elke zaal’, zei ze. ‘Dikke koe. Kutwijf.’ Jonge turnsters waren volgens haar ‘slaafs’.

Dictatoriale coaches

Waar nu begrip is voor turnsters die naar buiten komen met hun verhaal, werd Witjes’ relaas haar destijds niet in dank afgenomen door collega’s. Wat toen normaal was, lijkt dat nu niet meer te zijn. Veel van de huidige klachten gaan over turncoach Gerrit Beltman, die zaterdag in het Noordhollands Dagblad het boetekleed aantrok. De coach vertelde dat hij jonge turnsters in het verleden heeft mishandeld en vernederd. Zijn harde aanpak kopieerde hij uit het Oostblok, waar het turnen floreerde onder dictatoriale coaches. Hij besefte pas jaren later dat het niet door de beugel kon wat hij deed.

Zonder namen te noemen zei Beltman dat er nog steeds actieve coaches zijn die zich van een harde aanpak bedienen. Het is onduidelijk in hoeverre Vincent Wevers zijn aanpak in de loop der jaren heeft aangepast. De klachten van Goedkoop zijn bijna tien jaar oud. Wevers zegt dat de trainingsinzichten in de loop der jaren zijn veranderd, zonder in te gaan op mogelijk grensoverschrijdend gedrag.

In het AD zei hij in de aanloop naar de EK in Cluj in 2017 dat het nu om een veilig topsportklimaat draait. ‘We zijn meegegroeid met de tijd. De situatie is niet te vergelijken met twintig jaar geleden. Tuurlijk, er zijn incidenten geweest. Daar sluiten we in het Nederlandse turnen de ogen niet voor. Het draait nu om een veilig topsportklimaat, daar zijn we hartstikke attent op. Ik kom bij turncentra in het hele land. De situatie is niet meer te vergelijken met twintig jaar geleden.’

Cultuuromslag in de turnsport: mishandeling en vernedering zijn niet normaal

De turndocumentaire Athlete A op Netflix, over het Amerikaanse misbruikschandaal rondom de veroordeelde sportarts Larry Nassar, leidt tot ophef bij oud-turnsters. Ze realiseren zich na het zien van de beelden dat ook zij onderdeel zijn geweest van een systeem waarin het winnen van medailles belangrijker was dan hun eigen welzijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden