Gekozen commissaris?

Bij zijn afscheid als commissaris van de koningin in Brabant verklaarde Frank Houben zich voorstander van de gekozen commissaris. Wat vinden zijn collega's ervan?...

Frank Houben (CDA) in de Volkskrant van 7 oktober: 'Een volwassen democratie moet gekozen bestuurders hebben. (. . .) De commissaris speelt dezelfde rol in de provincie als de burgemeester in de gemeente. Een gekozen commissaris versterkt ook de band tussen de provincie en de burgers.'

Harry Borghouts (GroenLinks), commissaris in Noord-Holland: 'Heel aardig, om dat te horen van iemand die zestien jaar benoemd commissaris van de koningin is geweest. Je kunt het op zijn minst opmerkelijk noemen dat hij zoiets zegt ná zijn afscheid.

'Houben doet net of een burgemeester en commissaris exact hetzelfde zijn, maar dat is niet zo. Een commissaris heeft ook rijkstaken. Ik ben voor een commissaris die wordt gekozen door de bevolking, maar je zou de taken moeten uitsplitsen. Zelf ben ik er een voorstander van dat de commissaris niet langer voorzitter van gedeputeerde staten is. Dat zou zo snel mogelijk veranderd moeten worden. Op die manier kun je de functie van commissaris geleidelijk wijzigen.'

Jan Franssen (VVD), commissaris in Zuid-Holland: 'De discussie is nu te simpel. Een gekozen burgemeester en een gekozen commissaris zijn niet te vergelijken. Commissarissen houden toezicht op veiligheid en ordelijk bestuur bij gemeenten en hebben ook de bevoegdheid in te grijpen als de publieke veiligheid en de kwaliteit van het bestuur in het geding zijn.

'Het debat over de gekozen burgemeester wordt hoogst onzorgvuldig gevoerd. Te weinig wordt beseft dat de Nederlandse grondwet, die is geënt op het staatkundige ontwerp van Thorbecke, een consistent geheel vormt. Wanneer je één steen uit dat bouwwerk trekt, raakt het hele gebouw ontzet.'

Relus ter Beek (PvdA), commissaris in Drenthe: 'Ik ben een voorstander van de gekozen commissaris van de koningin, mits die zelf ook wat te kiezen heeft. Bijvoorbeeld als het gaat om het beleidsprogramma, of de benoeming van bestuurders en gedeputeerden.'

Ed Nijpels (VVD), commissaris in Friesland: 'De commissaris van de koningin is in belangrijke mate een rijksorgaan. Die rol zal de komende jaren alleen nog maar toenemen en daar past geen verkiezing bij. De commissaris van de koningin staat als bestuurder verder van de bevolking dan de burgemeesters: hij heeft bestuurlijk een ander profiel. Verkiezing van de commissaris voegt daar niets aan toe.'

Hanja Maij-Weggen (CDA), commissaris in Noord-Brabant: 'Ik ben geen tegenstander van de gekozen burgemeester en dus logischerwijze ook niet van de gekozen commissaris. We moeten ons niet te veel laten leiden door koudwatervrees.

'Ik ben er bovendien voor, omdat dat het democratische karakter van de functie nog eens extra onderstreept. Wel vind ik dat de koninklijke weg moet worden gevolgd: er is een grondwetswijziging voor nodig. 'Maar het zal nog wel even duren. In het regeerakkoord is nu de gekozen burgemeester opgenomen en om dat te realiseren zal het kabinet zijn handen vol hebben. Over de gekozen commissaris van de koningin gaan zeker nog twee kabinetten en Kamers heen.'

Berend baron van Voorst tot Voorst (CDA), commissaris in Limburg: 'Ik wijs de gekozen commissaris niet principieel af, maar zie geen reden om die heel snel in te voeren. Het lijkt me verstandig om af te wachten hoe de gekozen burgemeesters uitpakken in de praktijk en te bezien of er behoefte is aan corrigerend optreden. Als daarna de commissarissen van de koningin rechtstreeks worden gekozen, is een naamswijziging wel op zijn plaats. Ze zouden vanaf dat moment eigenlijk volkscommissaris moeten heten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden