Gekozen burgemeester maakt kans

Het initiatiefwetsvoorstel van D66 om burgemeesters te kiezen, kan bogen op de steun van 122 Kamerzetels. VVD ('staat in ons verkiezingsprogramma'), PvdA, PVV, SP, D66, GroenLinks, Partij voor de Dieren en het Kamerlid Brinkman bevestigen dat zij de door de Kroon benoemde burgemeester uit de Grondwet willen halen.

DEN HAAG - Voor een Grondwetswijziging zijn twee stemrondes nodig. Voor verkiezingen moeten Tweede en Eerste Kamer bij gewone meerderheid voor de 'deconstitutionalisering' van de burgemeestersbenoeming stemmen.


Na verkiezingen is in een 'tweede lezing' een meerderheid nodig van tweederde van de stemmen. Die zou in de huidige verhoudingen haalbaar zijn.


Daarna kan geregeld worden op welke nieuwe wijze burgemeesters worden aangesteld. Dat kan door de gemeenteraad een burgemeester te laten kiezen, of door rechtstreekse verkiezingen. 'Wat ik nu doe, is in feite niets meer of minder dan een procedureel voorstel', zegt D66-Kamerlid Gerard Schouw.


Op 22 maart 2005 stemde de PvdA in de Eerste Kamer op het laatste moment tegen het uit de Grondwet halen van de benoemde burgemeester. Die avond staat bekend als 'de nacht van Van Thijn', genoemd naar PvdA-senator Ed van Thijn. De dag daarna trad Thom de Graaf, D66-minister voor bestuurlijke vernieuwing, af.


De sociaal-democraten zijn nu wel voor, bevestigt PvdA-Kamerlid Pierre Heijnen. 'Het is verstandig om belemmeringen in de Grondwet voor de gekozen burgemeester weg te nemen. Daarna kunnen we discussiëren hoe we de burgemeester kiezen.'


SP-Kamerlid Ronald van Raak is ook voor, maar vraagt zich af of de twee trajecten gescheiden kunnen blijven. 'Wij zijn voor een door de gemeenteraad gekozen burgemeester. Het luistert wel nauw of je die nieuwe vorm dan alleen bij wet vastlegt, of ook weer in de Grondwet. Daarover moeten we debatteren, maar als je dat laatste wilt, is het logisch om het meteen te doen.'


Hero Brinkman steunt het voorstel van D66, maar is boos. 'Schouw heeft mij een rotstreek geleverd. We zouden samen optrekken in het vlot trekken van de bestuurlijke vernieuwing, maar nu komt hij er opeens mee naar buiten. Laag bij de grond.'


Schouw is zich van geen kwaad bewust. 'Ik lever geen streken.' Net als andere Kamerleden bevestigt hij dat een aantal oriënterende gesprekken heeft plaatsgevonden tussen PvdA, SP, GroenLinks, D66 en PVV, waartoe Brinkman toen nog behoorde. 'Maar dat waren vrijblijvende brainstorms zonder wederzijdse verplichtingen. Ik heb nu gezegd: er is nog een lange weg te gaan, laten we gewoon opnieuw beginnen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden