Gekooide bacteriën laten hun gedrag beter onderzoeken

Een microscopisch Alcatraz voor bacteriën, dat is wat wetenschappers van de universiteit van Texas hebben ontwikkeld voor hun onderzoek naar het gedrag van bacteriekolonies. Met behulp van 3D-lasertechnieken bouwden ze minuscule 'huisjes' waarin bacteriën ongestoord kunnen groeien, maar waaruit ze niet kunnen ontsnappen.

AMSTERDAM - Door de bacteriën te kooien, hopen de onderzoekers natuurlijke omstandigheden beter te kunnen nabootsen waarin bacteriën groeien. Bepaalde typen bacteriën blijken bijvoorbeeld eerder resistent te worden voor antibiotica als ze worden omgeven door andere typen bacteriën. De 3D-techniek moet het mogelijk maken dergelijke omstandigheden beter in het lab na te bootsen, aldus hun studie die is verschenen in PNAS.


Het proces begint met een vloeibare reagens op gelatinebasis waarin bacteriën goed gedijen. Zodra de temperatuur wordt verlaagd naar kamertemperatuur, stolt de gelatine, waaraan tevens een lichtgevoelige stof is toegevoegd. Wanneer de gelatine vervolgens met laserlicht wordt beschenen, vormt de toegevoegde stof een harde structuur. Hierdoor kunnen, op dezelfde wijze als 3D-printers werken, ondoordringbare muurtjes worden gebouwd. De resterende gelatine kan worden weggespoeld, zodat minuscule 'leefkooien' ontstaan.


Hoewel de bacteriën ingesloten zitten, laten de afscheidingen wel voedsel naar binnen en afvalstoffen naar buiten, vergelijkbaar met tralies van een gevangenis. Gelatinehuisjes met andere bacteriekolonies kunnen tegen elkaar worden gezet, waardoor tussen beide kolonies een interactie ontstaat die vergelijkbaar is met natuurlijke situaties waarin bacteriën met elkaar in contact komen. .


Hoogleraar microbiologie Willem de Vos van Wageningen Universiteit noemt de studie interessant. 'Er bestaan al andere methoden om bacteriën bij elkaar te zetten in kleine huisjes, zoals met alginaatbolletjes, maar het bijzondere aan deze methode is dat je kunt variëren met de grootte. Ook kun je zo grotere complexen bouwen waarin onderzocht kan worden hoe bacteriële buren met elkaar omgaan: dus of ze samen gaan barbecuen of dat er een burenruzie ontstaat.'


De toepassing is volgens De Vos niet alleen bruikbaar voor onderzoek naar pathogenen (ziekteverwekkers), maar ook om het gedrag van 'goeie beestjes' te bestuderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden