Gek van steentjes

Paarse drielingen, rode walen en Luikse keien moeten de luister van de Mariaplaats herstellen. Waar komen de stenen eigenlijk vandaan?...

TEKST SANDER VAN WALSUM

Zo'n 25 jaar geleden begon hij zelf als stratenmaker.

Voor zijn conditie hieronder ging lijden, begon hij aan zijn lange mars door de instituties van de gemeente Utrecht. Inmiddels is Fred Nuwenhuis procesmanager wegen en verharding. 'Alle steentjes in de stad zijn van mij', zegt hij, om een indruk te geven van zijn functie. 'Als er ergens een partijtje vrij komt, zeg ik: ' t is winter, dus deze pik ik in.'

Het klinkt graaieriger dan het is bedoeld. Nuwenhuis wil maar zeggen: de stenen gaan hem aan het hart. En hij laat geen kans onbenut om asfalt door plaveisel te vervangen. Hij droomt van een stad waar de weggebruiker zich nog uitsluitend over 'gebakken materiaal' verplaatst. Oude of nieuwe paarse drielingen, klinkers in waalformaat (al dan niet genuanceerd), of in andere variëteiten. Het doet er in principe niet toe. Als de wegverharding maar over de kleurenpracht en de akoestische kwaliteit beschikt die nooit door een synthetisch alternatief kan worden geëvenaard.

Nuwenhuis drijft geen handel in straatstenen. Hij maakt alleen zijn aanhoudende behoefte aan gebruikt plaveisel kenbaar. Hij maskeert zijn gretigheid, en probeert partijen tegen elkaar uit te spelen. 'Maar soms laat iemand mij weten: ”Fred, ik heb hier een mooi stuk product voor je.” Nou, dan kom ik wel.' Zo heeft hij grote partijen gescoord in Dordrecht en in Rotterdam, waar de hoogmis voor het asfalt nog niet ten einde is. Hij heeft lucratieve contacten met boeren in de provincie, en met aannemers die wel eens iets voor hem in de aanbieding hebben. En soms laat hij in België nieuwe paarse drielingen (183 x 78 x 43 millimeter) bakken.

Maar de meeste stenen zijn afkomstig uit Utrecht zelf. Zo trof hij onlangs in Lombok onder een laag asfalt kostelijke klinkertjes aan die elders in de stad voor een stijlvolle herbestrating kunnen worden ingezet.

Deze werkwijze blijkt buitengewoon effectief op de Mariaplaats, die momenteel een gedaantewisseling ondergaat. Vernieuwing heet dat, volgens de gemeente. Maar de namen van de meest toegepaste steensoorten - paarse drielingen, rode walen en Luikse keien - doen nogal archaïsch aan. Feitelijk worden het plein en de straten die er naartoe voeren, voorzien van afdragertjes uit andere delen van de stad.

Het bestratingsplan is meer gedicteerd door de beschikbaarheid van materiaal dan door stedebouwkundige overwegingen. 'Kijk, hier ligt een strook gele klinkertjes', zegt Nuwenhuis tijdens een inspectie ter plaatse. 'Die kwamen elders vrij, dus heb ik ze hier ingetekend.'

Hij wil, uiteraard, niet gezegd hebben dat de Mariaplaats straks de sporen zal dragen van lapwerk en improvisatie. Aan het project zijn jaren van voorbereiding en overleg met de omwonenden voorafgegaan. Gelukkig hadden de buurtbewoners zich fatsoenlijk georganiseerd, zodat de inspraak niet vastliep in onverzoenlijke tegenstellingen.

Woeste plannen en baanbrekende ontwerpen krijgen bij hem per definitie een zuinig onthaal. 'Ik ben voortdurend in de slag met architecten die voor elke hoek een ander steentje in gedachten hebben. Ik ben voor uniformiteit. Dat is niet alleen makkelijk, maar ook mooi.'

De Dienst Stadsbeheer heeft Utrecht in verschillende zones met eigen karakteristieken ingedeeld, variërend van 'stedelijk traditioneel' tot 'landelijk modern'. De bestrating moet sporen met deze typologie. Nuwenhuis voert hierover de regie.

Graag neemt hij zijn vakanties te baat om zich van het vakmanschap van buitenlandse stratenmakers te overtuigen. 'Omdat mijn kinderen nog betrekkelijk jong zijn, zit ik nu nog vaak bij de costa's, maar als ik even de kans krijg, ga ik een stadsplein bekijken. In Spanje verstaan ze hun vak. Net als in Portugal en Polen trouwens.'

Laatst heeft hij nog het plaveisel in de Slowaakse stad Zilina bestudeerd. Ook dat was fraai, zij het dat het niet kon wedijveren met de brille waarmee FC Utrecht de thuisploeg van de mat speelde. 'Ja, ik ben een chauvinist', geeft Nuwenhuis toe. Met kerstmis hoopt hij het recent verschenen fotoboek van Utrecht in oorlogstijd cadeau te krijgen, en het officieuze volkslied Als ik bovenop De Dom sta is als ringtone van zijn mobieltje geïnstalleerd. 'Erg hè?', zegt hij lachend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden