Geheimtip: Brussel

Goed verstopt in het centrum van Brussel staat een kerk van Pierre Cuypers. Hij ontwierp ook het interieur, dat geen last heeft gehad van modernisering.

Het is een terugkerende vraag aan toeristische gidsen in Brussel: 'Wat is dat toch voor toren, daar pal in het centrum? Daar staat toch helemaal geen kerk?'


Antwoord: het is de Sint-Antonius van Paduakerk, het best bewaarde (erfgoed)geheim van Brussel. De rode kerktoren is zichtbaar vanaf grote hoogte, zoals van het uitzichtplatform aan het Justitiepaleis of vanaf de Basiliek van Koekelberg. Maar wie dichterbij komt, loopt de kerk zo voorbij. Helemaal omgeven door woonhuizen is de spitse toren vanaf de straat amper te zien.


Jammer, want de neogotische kerk is een bijzonder stukje Nederlands erfgoed bij de zuiderburen. De Sint-Antoniuskerk werd gebouwd door de Nederlandse architect Pierre Cuypers, vooral bekend van het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam.


Maar Cuypers bouwde ook kerken, en de Brusselse Sint-Antoniuskerk is daar een prachtig voorbeeld van. De Nederlander tekende niet alleen het kerkgebouw, in zijn kenmerkende rode baksteen, maar ontwierp ook de inrichting van de kerk: het altaar, de houten biechthokjes, de sierlijke muurschilderingen. Hij liet ze maken in zijn kunstatelier, Cuypers en Stoltzenberg.


Bijzonder is dat het 19de-eeuwse kerkinterieur in zijn oorspronkelijke staat bewaard is gebleven. De modernisering is aan de Sint-Antoniuskerk voorbijgegaan. Bij binnenkomst lijk je daardoor in één klap terug in de tijd. De spitse glasramen, de donkere kruisgewelven, maar ook de gewijde stilte en de geur van wierook: midden in de jachtige stad lijkt de tijd hier stil te staan.


Keerzijde is dat het interieur behoorlijk wat achterstallig onderhoud kent. Vooral de muurschilderingen zijn in slechte staat. Maar een nieuwe groep Franciscaner broeders, die zich een half jaar geleden in het aanpalende klooster vestigde, plant een restauratie van het interieur. Als die is voltooid, worden de openingsuren uitgebreid (nu enkel in de voormiddag) en krijgt de kerk hopelijk meer bekendheid.


Voorlopig blijft de Sint-Antoniuskerk een verborgen schat in het Brusselse stadscentrum. Verstopt in een smal straatje, achter woningen en winkels, onvindbaar voor wie het adres niet kent. Bij deze: Artesiëstraat nr. 17.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden