Geheime diensten kunnen straks ruimer tappen; een Kamermeerderheid is voor

Vijf weken voor de verkiezingen tekende zich woensdagavond in de Tweede Kamer een meerderheid af voor vernieuwing van de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (WIV). Geheime diensten kunnen straks ruimer tappen. Het is daarmee een van de laatste grote wetswijzigingen van het kabinet Rutte-II.

Kees Verhoeven van D66: 'De hooiberg moet overzichtelijk blijven en de speld vindbaar.'Beeld anp

Ondanks verzet van veel maatschappelijke organisaties en een groot deel van de oppositie, in een al jaren slepende discussie, zullen volgende week dinsdag in elk geval de regeringspartijen VVD en PvdA, de PVV, en de christelijke partijen CDA, CU en SGP voor de nieuwe wet stemmen. Die partijen hebben ook een meerderheid in de Eerste Kamer.

Door de digitale revolutie is, in het belang van de nationale veiligheid, modernisering van de bestaande wetgeving over afluisteren en aftappen noodzakelijk. Daarover waren alle partijen het woensdag eens. De vorige WIV stamt uit 2002, uit de tijd van telegraaf, post, telefoon en ether. Daarna is het uitvoerige dataverkeer over de (glasvezel-)kabel ontstaan.

Belangrijkste twistpunt in het Kamerdebat was de reikwijdte van de nieuwe bevoegdheid voor de geheime diensten AIVD en MIVD om na toestemming van de ministers van Binnenlandse Zaken en Defensie 'onderzoeksopdrachtgericht' op de kabel informatie te vergaren. De oppositie in de Kamer noemde dat 'een sleepnet', waarmee ongericht de privacy van burgers zou worden geschonden. GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman sprak over het woordgebruik van het kabinet als 'flirten met misleiding'.

Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken) benadrukte dat de wet waarborgt dat de informatievergaring 'proportioneel' zal zijn. Zijn voornaamste argument daarbij was dat de ministeriële toestemming aan de diensten om op de kabel te tappen gecontroleerd wordt door een nieuwe, driekoppige Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB). De oppositie vond dat niet overtuigend en vroeg zich af hoe deze TIB zich verhoudt tot de al bestaande Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD), die controle achteraf waarborgt.

Deskundige analyse

'Dit is te ongericht en klinkt als rondneuzen', stelde D66-Kamerlid Kees Verhoeven, die een uitzonderlijke spreektijd van 75 minuten had aangevraagd. Plasterk wees hem er in een venijnige interruptie op dat veel van Verhoeven's vragen gingen over de huidige praktijk bij de AIVD en dat hij had uitgezocht dat Verhoeven nog nooit bij die dienst op werkbezoek was geweest.

SP-Kamerlid Ronald van Raak zei: 'Een nieuwe wet is nodig, maar wij zijn er niet van overtuigd dat dit een goede wet is.' Zonder betere waarborg van de privacy voor burgers zei Voortman tegen 'deze massasurveillance' te zullen stemmen.

Maar de Kamerleden Ockje Tellegen en Jeroen Recourt van coalitiepartijen VVD en PvdA wezen die kritiek af. 'Deze wet is pure noodzaak', zei Tellegen. CDA en SGP sloten zich daarbij aan. 'Dit is een wet waarvan de urgentie heel hoog is', zei CDA-Kamerlid Mustafa Amhaouch.

Het eventueel afwijkende stemgedrag van PvdA-Kamerlid Astrid Oosenbrug, zoals zij maandag in de Volkskrant aankondigde, zal op de uitkomst van de nieuwe WIV niet van invloed zijn. Datzelfde geldt voor het weifelachtige standpunt van PVV-Kamerlid Martin Bosma. Hij zei 'niet onsympathiek' tegenover de nieuwe wet te staan, maar 'een zekere ongerustheid te delen' met de andere oppositiepartijen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden