'Geheime dienst heeft ons afgevoerd'

Van de drie Nederlandse advocaten die PKK-leider Abdullah Öcalan verdedigen, heeft TIES PRAKKEN de meeste ervaring. Meermaals was ze op 'mensenrechtenmissie' in Turkije....

MR. TIES Prakken staat bekend als dé Koerden-advocaat van Nederland. Meerdere keren bezocht de Amsterdamse advocate Turkije om de aandacht te vestigen op de schending van de mensenrechten daar.

In 1994 schreef ze een beklemmend artikel in het Nederlands Juristenblad over de 'jacht' van het Turkse leger op advocaten die leden en sympathisanten van de PKK bijstaan. Nu maakt ze deel uit van het team dat hun leider Öcalan verdedigt.

Ze heeft twee hectische dagen achter de rug. Dinsdagavond vloog ze met haar kantoorgenoten Böhler en Koppe naar Istanbul. Het was de bedoeling van het drietal om ter plekke bijstand te verlenen aan hun ontvoerde cliënt. Tot hun stomme verbazing mochten ze Turkije niet in.

Prakken: 'Het is schandalig. Toen we in Istanbul aankwamen, vroeg een stewardess ons om uit het toestel te stappen. Buiten werden we afgevoerd door tien van die types van de veiligheidsdienst. De journalisten mochten niet mee. Vervolgens werd ook nog de Nederlandse consul in Istanbul bij ons weggehouden met een rotsmoes: hij zou niet over het juiste luchthavenpasje beschikken. Het enige wat we mochten doen, was bellen.'

Elf uur later keerden de advocaten onverrichter zake op Schiphol terug. 'Dat wij het land niet in mogen, zegt ook het een en ander over de manier waarop Turkije van plan is de zaak tegen Öcalan te gaan doen', meent Ties Prakken. 'Een proces dat begint met kidnapping kan sowieso al geen eerlijk proces zijn.'

Gisteren heeft het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken een verklaring gegeven voor het weren van de raadslieden. 'Wij kennen de ware identiteit van deze mensen', zei een woordvoerder. 'Het doel van hun bezoek was niet om als advocaten te handelen, maar om voor sensatie te zorgen en de openbare orde te verstoren. Mensen die hebben gehandeld als sympathisanten van het terrorisme onder het mom dat zij advocaat zijn, hebben geen plaats in Turkije.'

Prakken noemt het 'een vast nummer' van de Turkse autoriteiten om in politieke processen de advocaten te vereenzelvigen met de verdachten die zij verdedigen. 'Toch is het ongelooflijk. Het enige dat wij tot dan toe hadden geprobeerd, is een veilig land voor die man te zoeken.'

Tussen de vele telefoontjes door - de hele wereld hangt aan de lijn - hebben Böhler, Koppe en Prakken het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg gevraagd met spoed maatregelen te nemen ter bescherming van hun cliënt. De raadslieden eisen vrije toegang van advocaten en een arts naar eigen keuze.

Ook verlangen zij dat journalisten en mensenrechtenorganisaties het proces tegen Öcalan mogen bijwonen. De Turkse autoriteiten lieten woensdag evenwel weten dat buitenlandse waarnemers niet welkom zijn.

'Turkije heeft élk mensenrechtenverdrag getekend, maar legt de uitspraken van het Europese Hof gewoon naast zich neer', zegt Prakken. 'Bij het hof lopen al honderden zaken tegen dat land. Gisterochtend hadden we contact met de Turkse advocaat van Öcalan, die al twee dagen in een kantoor van een mensenrechtenorganisatie zat. Hij kon er niet uit doordat het leger het gebouw had omsingeld.'

Op juridisch vlak kunnen de raadslieden weinig beginnen, erkent de advocate. Als het Europese Hof al de gevraagde beslissing neemt, zal Turkije die uitspraak niet naleven. Prakken: 'We kunnen niet veel meer doen dan proberen de druk vanuit het buitenland op te voeren. We hebben van de PKK een duidelijk mandaat gekregen om door te blijven zoeken naar een internationale oplossing.'

Michiel Kruijt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden