'Geheime contacten VS met hoge Syriërs om Assad af te zetten'

De VS hebben jarenlang geheime contacten gehad met hoge Syrische functionarissen, deels bedoeld om een staatsgreep tegen president Bashar al-Assad aan te moedigen. Ook wilde de regering-Obama bereiken dat het geweld in Syrië zou verminderen en dat Assad de macht uit handen zou geven. Dit meldt The Wall Street Journal donderdag.

President Assad ontvangt in 2010 de Amerikaanse onderminister William Burns.Beeld AFP

Volgens Amerikaanse functionarissen die op de hoogte zijn van de geheime contacten, zocht Washington in het begin naar verdeeldheid binnen het regime.

De VS hoopten zo hoge Syrïers aan te moedigen een coup te plegen tegen Assad. Maar de Amerikanen vonden weinig scheuren in het bewind. In 2011, toen de burgeroorlog op het punt stond uit te breken, wezen de Amerikaanse inlichtingendiensten diverse legerofficieren aan die mogelijk bereid waren het Assad-regime opzij te schuiven.

Het ging om officieren die, net als Assad, alawieten waren. Deze geloofsgroep maakt al 45 jaar, eerst onder vader Hafez en later onder zoon Bashar al-Assad, de dienst uit in Syrië. 'Het beleid in 2011 was erop gericht om scheuren te vinden in het bewind en om mensen aan te moedigen Assad in de steek te laten', aldus een hoge voormalige Amerikaanse regeringsfunctionaris.

Maar tot teleurstelling van Washington hield de hechte eenheid van het regime stand en ging het neerslaan van de dagelijkse demonstraties tegen Assad gewoon door.

Boodschappen

De Amerikanen en Syriërs spraken elkaar soms persoonlijk. Op andere momenten werden boodschappen doorgespeeld via Rusland en Iran, de belangrijkste bondgenoten van Syrië. Assad zelf probeerde diverse keren de regering-Obama over te halen om samen met hem te strijden tegen 'het terrorisme', zoals hij de diverse Syrische strijdgroepen al vanaf het begin noemt.

De VS bleven echter aandringen op zijn vertrek. In de zomer van 2012 werd duidelijk dat de geheime strategie van het Witte Huis om een nieuw regime in Damascus in het zadel te helpen, had gefaald. De VS begonnen toen meer en meer de rebellen te steunen.

In deze periode waarschuwde Washington Assad ook, middels vertrouwelijke boodschappen via Russische en Iraanse functionarissen, om geen chemische wapens in te zetten tegen het verzet. De Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken, William Burns, belde de Syrische minister van Buitenlandse Zaken zelfs twee keer om Damascus nog eens te waarschuwen niet in de fout te gaan.

Ook zei president Obama dat Assad deze 'rode lijn' niet moest overschrijden. Assad trok zich hiervan echter niets aan en gebruikte ruim een jaar later, in augustus 2013, het dodelijke sarin in een buitenwijk van Damascus. Hierbij kwamen zo'n 1.400 burgers om het leven.

President Assad bezocht vorige week met zijn vrouw Asma, in de aanloop naar Kerstmis, een kerk in Damascus. Daar ging hij op de foto met aanwezigen.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden