Geheime brieven van prins Charles geopenbaard

Ongezonde schoolmaaltijden, gebrekkig legermaterieel en het lot van de Antarctische diepzeeheek. Dat zijn enkele onderwerpen waarover de Britse kroonprins Charles van gedachten heeft gewisseld met ex-premier Tony Blair en diens ministers.

Prins Charles correspondeerde onder meer over ongezonde schoolmaaltijden, gebrekkig legermaterieel en het lot van de Antarctische diepzeeheek. Beeld ap

Tien jaar lang heeft The Guardian geprocedeerd om de Koninklijke correspondentie openbaar te maken, terwijl de regering bijna een half miljoen euro heeft gespendeerd om dat tegen te houden.

Vanuit republikeins oogpunt was de langverwachte publicatie een tegenvaller. In de 27 brieven - tien van Charles en 17 antwoorden van bewindslieden - staat niets dat een gevaar oplevert voor het Britse koningshuis. Ze bevestigen slechts het gedachtegoed van de 65-jarige troonopvolger. Deze maakt zich al jaren zorgen over onder meer de afbraak van historische gebouwen, de gevolgen van intensieve veeteelt, de zegeningen van homeopathie, illegale visserij en de macht van supermarktketens.

Black Spider Letters

Tevens vormen ze een teleurstelling voor grafologen. Ze zijn immers allemaal getypt. Eerdere, gelekte brieven waren in een kriebelhandschrift geschreven, waardoor ze de bijnaam 'Black Spider Letters' kregen. Volgens critici is het bedenkelijk dat een toekomstige koning zich bemoeit met het landbestuur. De landsadvocaten, daarentegen, oordeelden dat Charles zich net als elke andere burger kan beroepen op het briefgeheim. Het hoogste rechtscollege was het met dat laatste oneens.

Zodoende weten de Britse onderdanen van Hare Majesteit nu dat Charles tien jaar geleden een brief naar cultuurminister Tessa Jowell schreef om zijn zorgen te uiten over de voorgenomen afbraak van de historische Smithfield Markt in Londen. 'Zoals u weet, hecht ik grote waarde aan het behoud, het herstel en het hergebruik van erfgoed, en ik kan alleen bidden dat de vice-premier uw advies volgt en de plannen van de projectontwikkelaar op de meest voorzichtige wijze beoordeelt.'

Een jaar eerder had hij zich tot milieuminister Elliot Morley gericht om zijn visie te delen over illegale visserij, en niet alleen voor de Britse kust. 'Bovenal hoop ik dat het illegaal vissen op de Antarctische diepzeeheek hoog op uw prioriteitenlijst staat, want tot de handel daarin stopt, is er weinig hoop voor de arme, oude albatros, voor wie ik zal blijven campagne voeren.'

Tegenover Blair schreef hij onder meer over het ondermaatse materieel waarmee de Britse militairen moesten vechten in Irak. In memoires schreef Blair dat Charles al jaren de gewoonte had om zijn mening te delen met ministers. 'Hij bezit een curieuze mengeling van traditionele en radicale ideeën (op het ene beleidsterrein was hij puur New Labour, en op het andere in zijn geheel niet).'

Vice-premier John Prescott had er evenmin moeite mee. 'Ik ben geen fanatieke monarchist, maar net als ieder ander heeft hij een visie op dingen en omdat hij de volgende koning is, zou het verkeerd zijn hem te negeren.'

Een kopie van een brief die Charles in september 2004 schreef aan de toenmalige premier, Tony Blair. Beeld ap

Veto over verzoeken

Hoewel de brieven onschadelijk blijken te zijn, is premier David Cameron nu van plan om de Britse versie van de Wet Openbaarheid Bestuur aan te scherpen. Wat hem betreft moeten ministers de mogelijkheid krijgen om ook in gevallen waarin de staatsveiligheid niet op het spel staat een veto uit te spreken over verzoeken. Volgens het paleis kan de publicatie ertoe leiden dat Charles 'niet langer zijn zorgen en suggesties kan delen die tijdens werkbezoeken in het land tot hem zijn gekomen'.

Het koningsgezinde kamerlid Jacob Rees-Mogg twitterde in een reactie dat 'er op moet worden vertrouwd dat goed personeel nooit persoonlijke correspondentie leest en dat hetzelfde zou moeten gelden voor Onderdanen en hun toekomstige Koningen.'

Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden