Gehaktdag: laatste stuiptrekking zonder tranen

Het is het allerlaatste debat met, en vooral over, Balkenende IV. ‘Een kabinet zonder ambitie, met een enorm gat in de hand’, oordeelt fractieleider Mark Rutte van de VVD. ‘Veel verder is het struikelende kabinet niet gekomen’, concludeert partijleider Femke Halsema van GroenLinks. Om te vervolgen met de vraag aan CDA-premier Balkenende. ‘Waar bent u trots op?’

Het antwoord blijft gehuld in vaagheden, donderdag in de grote vergaderzaal van de Tweede Kamer. Het is Gehaktdag, of chiquer geformuleerd: het jaarlijkse Verantwoordingsdebat, een dagje discussiëren over het kabinetsbeleid. In dit geval het demissionaire kabinetsbeleid. Voor de partijleiders is het, op de laatste dag voor het verkiezingsreces, vooral een mooi moment om alvast de messen te slijpen in campagneretoriek.

‘Sommige partijen, zoals de VVD, kiezen voor koude sanering’, aldus Mariëtte Hamer van de PvdA. ‘Het CDA doet hetzelfde’, zegt zij over haar oude regeringspartner. ‘Tsja’ is dan weer de reactie van SP-leider Emile Roemer tegen Hamer. ‘We hebben werkende armen in Nederland. Dat heeft u laten gebeuren.’ En daar doet Halsema nog een schepje bovenop: ‘De PvdA kan terugkijken op een verloren periode wat klimaatbeleid betreft. Dat moet u uzelf aanrekenen.’

Discussiestof

De doorrekening van de verkiezingsprogramma’s van het Centraal Planbureau (CPB) levert welkome discussiestof op. ‘Klopt het dat een gemiddeld huishouden er bij u 203 euro per jaar in koopkracht op achteruit gaat’, vraagt Hamer aan Rutte. Op zijn beurt twijfelt de VVD’er aan de deugdelijkheid van de Partij van de Arbeid. Zijn programma, houdt hij graag voor, levert immers 400 duizend banen op, tweemaal zoveel als de PvdA. ‘Pulpbanen’, volgens Roemer. ‘Mensen die voor 4 euro per uur post mogen rondbrengen.’

Balkenende zelf houdt zich in zijn laatste Kamerdebat voor de verkiezingen verre van campagnetaal. Zijn laatste (nu in demissionaire status verkerende) kabinet heeft 14 van de eigen 74 sleuteldoelen niet gehaald, maar hijzelf is redelijk tevreden. Hamer vraagt hoe die achterstand is opgelopen. ‘Het ligt aan de materie’, antwoordt Balkenende vermoeid.

Economische crisis

Want ja, het kabinet kampte met een economische crisis, en nee: ‘We geven niet zomaar geld uit in het wilde weg.’ Ook bestrijdt hij de beschuldiging van Geert Wilders (PVV) dat zijn kabinet te weinig heeft gedaan om de toestroom van immigranten tegen te gaan.

In de loop van de avond is alle pit er duidelijk uit. Alexander Pechtold van D66 over Balkenende IV: ‘Vandaag zetten we er een punt achter.’ Rutte: ‘Balkenende probeerde de boel krampachtig bij elkaar te houden. En zelfs dat is niet gelukt. Wij zijn vandaag bijeen om afscheid te nemen van Balkenende IV.’

Femke Halsema maakt een opmerking tijdens een interruptie van Geert Wilders (Martijn Beekman/ de Volkskrant) Beeld
Femke Halsema maakt een opmerking tijdens een interruptie van Geert Wilders (Martijn Beekman/ de Volkskrant)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden