Gehackte informatie vormt dilemma voor media

Dinsdag opende The New York Times met een bloedstollend verhaal, onder de kop How Moscow Aimed a Perfect Weapon at the U.S. Election. Het was een lang stuk, ongeveer vijftien keer de lengte van deze column, en het ging over de manier waarop Russische overheidshackers in de aanloop naar de presidentsverkiezingen hun best deden de Amerikaanse democratie in diskrediet te brengen en/of Hillary Clinton te verzwakken en/of Donald Trump het presidentschap te bezorgen.

'Poetin wil Marine Le Pen en Geert Wilders - hij wil fellowtravellers die namens hem de EU gaan slopen'. Met hulp van hackers?Beeld afp

Volgens de krant werden alle drie de doelen bereikt - iets wat moeilijk valt te ontkennen. Het resultaat was zelfs boven verwachting. De Russische opiniepeilers zaten er net zo naast als hun Amerikaanse collega's, ook zij gingen ervan uit dat Clinton gemakkelijk zou winnen. De zege van Trump was een superbonus. De uitslag was te vergelijken met Napoleons victorie bij Austerlitz: winst in een cruciale veldslag. De zegevierende generaals heetten Cozy Bear, Fancy Bear, APT29 en The Duke.

Terwijl in Aleppo een oude vorm van oorlogsvoering wordt toegepast (bommen, mensen afslachten), worden elders nieuwe strijdmethoden getest en verfijnd: die van de cyberwar. Die zijn goedkoop, moeilijk te traceren en effectief. Wat moet je nog met peperdure legers wanneer je bij de vijand de gewenste leider vanachter je toetsenbord aan de macht kunt helpen?

De gehackte informatie werd niet naar buiten gebracht door het Kremlin zelf, dan had iedereen het natuurlijk meteen in de gaten gehad, maar door de hulptroepen van WikiLeaks en andere anonieme collectieven. Vervolgens werd het compromitterende materiaal - kompromat, noemen de Russen het - gretig verspreid door de media in de VS en de rest van de wereld.

Daar komen we bij een pijnlijk punt: de rol van de media. Door het hele stuk in de NYT voel je het dilemma: ook wij van de Times hebben het door de Russen gestolen materiaal in de krant gezet en ons laten gebruiken. 'Meneer Poetin heeft twee instituten in het hart van de Amerikaanse democratie, politieke campagnes en onafhankelijke media, voor zijn eigen karretje gespannen', schrijft de krant. De 'koningin der aarde', de oude vierde macht, als vijfde colonne.

Je hoeft geen raketgeleerde te zijn om te snappen dat de Russische hackers na het megasucces in de VS niet op hun lauweren zullen rusten. Er is werk aan de winkel: verkiezingen in Frankrijk, verkiezingen in Duitsland - en er zal ongetwijfeld ook een afdelinkje veelbelovende hackers zijn dat zich richt op de verkiezingen in Nederland, zoals Radio Moskou vroeger ook een Hollands uurtje had ter bevordering van de revolutie in de polder.

Het hoofd van de Duitse geheime dienst, Bruno Kahl, waarschuwde er al voor: de Russen gaan zich met de Duitse verkiezingen bemoeien. Ik verwacht dat Rob Bertholee van de AIVD binnenkort ook met zo'n boodschap komt. Poetin wil Marine Le Pen, Frauke Petry van de AfD en Geert Wilders - hij wil fellowtravellers die namens hem de EU gaan slopen.

En wat doen wij van de Volkskrant, als WikiLeaks straks documenten openbaart die Wilders de wind in de zeilen geven?

(Dit: die publiceren we. We hebben geen keus, want het is nieuws. En daarna schrijven we na de verkiezingen net zo'n mooi verhaal als de The New York Times, over hoe we zijn misbruikt door de verdomde Rus.)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden