Gegoochel met vrijgeleide doet Bouterse niets

'Baas' oogt vermoeid, baas is bijna zijn stem kwijt. 'Hij heeft waarschijnlijk malaria opgelopen in het binnenland', zegt juridisch adviseur R....

'Dit is onacceptabel', zegt NDP-woordvoerder I. Themen fel als hij hoort dat Nederland een verzoek om uitlevering van andere landen in overweging zal nemen, als Bouterse in het CoPa-drugsproces komt getuigen. 'Een vrijgeleide moet onvoorwaardelijk zijn en dit is er een vol gaten. Nederland krijgt echt wel een land zo ver om uitlevering te vragen.' Bouterse zelf maakt zich niet druk. 'Naar Nederland gaan? Ik weet niet eens waar dat land ligt.'

Naaste medewerkers in het NDP-centrum Ocer zagen zijn 'glorieuze' intocht al voor zich. Maar volgens het OM zou het de wereld op zijn kop zijn: de marechaussee die Desi Bouterse op Schiphol moet bewaken en begeleiden, maar hem niet mag arresteren. Het land dat de Surinaamse ex-legerleider liet signaleren bij Interpol en wiens rechters hem tot zestien jaar cel veroordeelden, zou hem moeten laten getuigen in een Nederlandse rechtszaal. Waarna de oud-bevelhebber en drugsverdachte weer ongestraft naar Paramaribo mag vertrekken. Een grotere blamage kan justitie, dat tien miljoen gulden uitgaf aan het CoPa-onderzoek, zich nauwelijks voorstellen.

Ook voor strafpleiter G. Spong, raadsman van de nabestaanden van enkele slachtoffers van de Decembermoorden van 1982, zou de komst van de ex-legerleider niet te verteren zijn. Zeker twee keer in zijn carrière heeft Spong van justitie een vrijgeleide gekregen voor zijn cliënten. Maar immuniteit voor Bouterse is volgens hem een grote vergissing. 'Het rechtsgevoel van mijn cliënten en van een groot deel van de samenleving verzet zich hiertegen', aldus Spong, die vorige week bij de Haagse hoofdofficier van justitie protesteerde tegen een vrijgeleide.

Maar A. Moszkowicz, de raadsman van Bouterse, is niet onder de indruk. 'Meneer Spong is geen partij in deze zaak', sneert hij. 'Het is oneigenlijk dat hij zich hierin mengt.'

Justitie, minister Korthals incluis, stond maandag tijdens de voortzetting van het hoger beroep in de CoPa-drugszaak voor een lastige kwestie. Hoe moest worden gereageerd op het vrijgeleideverzoek zonder dat het Haagse gerechtshof voor het hoofd werd gestoten? Het OM wees eind vorig jaar een vrijgeleide nog resoluut van de hand.

Honorering ervan zou 'desastreuze gevolgen' hebben. Tegen 'narcobaas' Bouterse was immers door de rechtbank een bevel tot gevangenneming uitgevaardigd en er was het arrestatiebevel van Interpol. Verrassend genoeg schoof het hof deze argumenten in december terzijde. In het belang van de waarheidsvinding moest Bouterse worden gehoord.

Het hof was bereid het bevel tot gevangenneming te schorsen tot twee dagen voor en twee dagen na de aankomst van Bouterse. Omdat het gerechtshof zoveel waarde hecht aan een verhoor van de vermeende baas van het Suri-drugskartel, moest het OM behoedzaam opereren. Het verschijnen van Bouterse in de rechtszaal is nu nog urgenter geworden omdat Suriname niet meewerkt aan een rechtshulpverzoek om twintig getuigen, onder wie Bouterse, te horen in Paramaribo.

Met de voorwaarde dat Interpol-verzoeken om uitlevering zullen worden bekeken, lijkt het OM nu een uitweg te hebben gevonden. Het hof was immers in december niet duidelijk over wat er met de Interpol-signalering moest gebeuren.

De opstelling van het OM staat in schril contrast met de inwilliging van eerdere vrijgeleideverzoeken.

Spong kreeg ruim vier jaar geleden op de Antillen een vrijgeleide voor een hoge Panamese politicus. E. Harderwijk, de CoPa-officier van justitie die zestien jaar cel eiste tegen Bouterse, zorgde ervoor dat de man na zijn getuigenis de Antillen weer kon verlaten. De Panamees werd door justitie gezocht in een fraudezaak.

Spong: 'Ik ben niet tegen het instituut vrijgeleide. Ik ben er alleen op tegen dat het wordt gegeven aan de Surinaamse Pinochet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden