Geestelijke zorg kiest steeds vaker voor onlinehulp

In de geestelijke gezondheidszorg wordt steeds vaker een mix van onlinebehandeling en 'live' gesprekken toegepast. Het oprukken van deze zogenoemde 'blended hulp' is er mede de oorzaak van dat het aantal mensen dat in 2012 onlinehulp kreeg, steeg tot 226 duizend.

Internethulpverlening kan kosten besparen, als face-to-face-gesprekken worden vervangen door internetcontacten. Beeld thinkstock

Dat is een groei van 13 procent ten opzichte van 2011, meldt stichting E-hulp.nl, die de cijfers inventariseerde. De getallen zijn waarschijnlijk niet volledig, omdat er een hele waaier aan hulpsites is op het terrein van de geestelijke gezondheidszorg, maatschappelijk werk en jeugdzorg. Niet allemaal hebben ze cijfers aangeleverd bij stichting E-hulp.nl.

Sommige van de sites die wel in de cijfers zijn meegenomen, bieden anonieme hulp bij problemen als angsten, verslaving of ongewenste zwangerschap. Websites als Sensoor.nl of 113online.nl zijn vaak het eerste punt waar mensen anoniem aankloppen met een probleem.

Maar ook de reguliere ggz-instellingen zetten de laatste jaren vaker internet in voor bestaande cliënten, signaleert directeur Frank Schalken van stichting E-hulp.nl. 'Zo wordt cliënten bijvoorbeeld gevraagd een onlinedagboek bij te houden, om meer inzicht te verwerven in hun depressie of verslaving. De behandelaar kan daar vervolgens weer feedback op geven.'

Efficiënter en kostenbesparend
Dergelijke contacten maken een behandeling intensiever en daardoor effectiever, zegt Schalken. 'Cliënten staan zo veel meer in verbinding met hun behandelaar dan wanneer ze eens per twee weken een uurtje langskomen in een kliniek.' Volgens Heleen Riper, onderzoeker e-mental health van de Vrije Universiteit, is uit studies bekend dat onlinetherapie in elk geval voor angstklachten, depressies en alcoholverslaving even goed werkt als een 'live' behandeling.

Naar de zogenoemde 'blended hulp', de combinatie van online- en offlinebehandeling, is nog niet veel onderzoek gedaan. Riper: 'Voor bijvoorbeeld cliënten met psychoses of schizofrenie zet je niet snel uitsluitend internetcontact in. Maar ook in deze gevallen kan online-ondersteuning het succes van de behandeling verhogen. Daar wordt nu onderzoek naar gedaan.'

Internethulpverlening kan kosten besparen, als face-to-face-gesprekken worden vervangen door internetcontacten. Aan de andere kant worden ook juist nieuwe groepen cliënten aangeboord. Schalken schat dat ongeveer 40 procent van de 226.000 gebruikers van onlinehulp bestaat uit mensen die niet op een andere manier hulp gezocht zouden hebben.

 
Cliënten staan zo veel meer in verbinding met hun behandelaar dan wanneer ze eens per twee weken een uurtje langskomen in een kliniek
Heleen Riper, onderzoeker van de Vrije Universiteit

Belemmeringen
Minister Schippers van Volksgezondheid moedigt het gebruik van onlinehulpverlening aan. Onlangs beloofde ze in antwoord op Kamervragen dat zij er voor gaat zorgen dat er 'geen belemmeringen in ons stelsel zijn om e-health toe te passen'.

Nu zijn die belemmeringen er volgens de stichting E-hulp.nl nog wel voor ggz-instellingen. Zij worden grotendeels betaald op basis van behandelminuten. Schalken noemt het voorbeeld van psycho-educatie, waarbij cliënten leren wat een depressie of verslaving eigenlijk is. 'Dat is in veel therapieën een belangrijk onderdeel van de behandeling. Het is iets wat je perfect online kunt doen, door bijvoorbeeld een psychiater in filmpjes uitleg te laten geven. Veel efficiënter dan wanneer hij het in de behandelkamer individueel doet, en patiënten kunnen het online net zo vaak terug kijken als ze willen.'

Het probleem: de instelling krijgt nu wel betaald voor individuele uitleg, maar niet als cliënten informatie zelfstandig doornemen. Het is dus financieel niet erg aantrekkelijk voor een ggz-instelling om te investeren in onlinepsycho-educatie.

Minister Edith Schippers Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden