Interviewvoorzitter Interstedelijk Studenten Overleg

Geestelijke gezondheid van studenten verslechtert: ‘Ze worden gek op hun kamertje’

De onduidelijkheid en eenzaamheid die de coronacrisis oplevert begint veel studenten parten te spelen. Ze voelen zich eenzaam en maken zich zorgen over de toekomst. Geef dus zo veel mogelijk fysiek les, bepleit Dahran Çoban, voorzitter van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO).

Studenten luisteren naar klassieke muziek in het Concertgebouw.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De coronacrisis heeft gevolgen voor hoe geestelijk gezond studenten zich voelen. Dat blijkt uit een enquête van Caring Universities, een initiatief van vier Nederlandse universiteiten met als doel het psychisch welzijn van studenten te onderzoeken. Het onderzoek onder 8.300 respondenten wordt vrijdag gepubliceerd. Op drie onderdelen zegt een meerderheid van de studenten dat de coronacrisis een negatief effect heeft. Ze concentreren zich slechter, voelen zich eenzamer en voelen onduidelijkheid over wat de situatie voor hun studie betekent. Hoe valt dat te verbeteren? Dahran Çoban, als voorzitter van Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) verbonden aan het onderzoek, kijkt hoopvol naar onderwijsinstellingen en het ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap (OCW).

Slecht concentratievermogen (56,3 procent)

Zelfs in het perfecte leerklimaat is uren luisteren naar een college en blokken voor een tentamen uitdagend. En dan wordt de collegezaal of universiteitsbibliotheek ook nog onbegaanbaar terrein. Studenten kunnen er maar moeilijk aan wennen: ruim 56 procent van de studenten zegt zich slecht te kunnen concentreren.

Geef de studenten zelfs nu zoveel mogelijk fysiek les, adviseert ISO-voorzitter Çoban, ‘want we horen dat studenten gek worden op hun kamertje’. Ze komen volgens haar in een sleur terecht, omdat ze van de ene videovergadering in de andere vallen. ‘Waar er een kans is om dat te doorbreken, al is het maar met een uurtje les op de opleiding, moet die gegrepen worden.’ Sommige opleidingen proberen daar creatieve oplossingen voor te verzinnen: de Radboud Universiteit geeft bijvoorbeeld college in theaterzalen, waar het makkelijker is om afstand te houden.

Hoewel samenkomsten op hogeronderwijsinstellingen zijn toegestaan, blijft het devies ze zoveel mogelijk te beperken. Het is dus vooral zaak het maximale uit mogelijke fysieke ontmoetingen te halen. Kies daar nog meer voor interactieve studievormen, adviseert Çoban. Die bieden ‘positieve ervaringen’, waarop studenten kunnen teren in de perioden daaromheen. ‘Als je dan bij elkaar komt, ga dan geen klassiek hoorcollege geven, maar creëer een gesprek tussen docent en student. Daar moeten we echt naartoe.’

Onduidelijkheid over studie (52,8 procent)

Ruim een kwart van de studenten zegt dat de coronacrisis ‘veel ongunstige gevolgen’ heeft voor hun studievoortgang. Het virus creëert studievertraging (27 procent) en problemen om een stage te vinden (37 procent). Ook de studenten die geen vertraging oplopen maken wel melding van onduidelijkheid. Onduidelijkheid over hoe het virus de rest van hun studie gaat beïnvloeden.

Studenten hebben vooral zorgen over de langere termijn, want studievertraging als gevolg van het virus ligt op de loer. Meer dan driekwart van de respondenten is daar bang voor, schrijven de onderzoekers. Volgens Çoban van het ISO moet ‘de zachte knip’ voor langere tijd worden ingesteld. Door die regeling konden studenten het afgelopen jaar instromen bij een master terwijl ze hun bachelor nog niet hadden afgerond. Het ISO wil dat het ministerie van OCW die bepaling verlengt. ‘De onzekerheid is anders killing voor studenten’, meent Çoban.

Studievertraging is vooral een financieel probleem, denkt de ISO-voorzitter. Het ministerie bood dit jaar financiële compensatie aan studenten die vertraging kregen in de eindfase van hun studie, zodat ze een nieuw jaar collegegeld niet zelf hoefden te betalen. Ook dat moet verlengd worden, gelooft Çoban. ‘De enige optie van veel studenten bij studievertraging is meer lenen. Als je geen compensatie biedt, steek je een kwetsbare groep in de schulden.’

Eenzaamheid (52,5 procent)

Studentenpsychologen meldden vorige maand dat het momenteel bij hen storm loopt. Studenten worstelen in mentaal opzicht met de coronamaatregelen. In de enquête komt vooral naar voren dat veel van hen zich eenzamer voelen. ‘Studenten willen elkaar zien en aanraken, maar ook even naar de docent lopen als ze een vraag hebben’, zegt Çoban.

Maar ook hier geen makkelijke oplossingen: de drempel voor sociaal contact is er immers om een epidemiologische reden. Çoban is ongerust dat studenten zich geen raad weten met psychische klachten, zeker nu het moeilijker is om een docent of studiebegeleider even aan de arm te trekken. Digitale platformen, zoals de website van Caring Universities, bieden soelaas voor zelfhulp, maar moeten volgens haar bekender worden.

Ook om eenzaamheid te bestrijden, zouden de digitale lessen anders ingevuld moeten worden. Groepsopdrachten en meer interactie tijdens de colleges zou de sociale drempel voor studenten wat omlaag halen. ‘Dat wordt zeker al gedaan door universiteiten en hogescholen’, weet Çoban. ‘Maar nu de eenzaamheid zo duidelijk in de cijfers naar voren komt, denk ik dat er meer nodig is’.

Lees verder

Veel studenten ervaren sinds de start van het collegejaar psychische problemen. Studentenpsychologen zien een enorme piek in het aantal aanmeldingen: ‘Zeker de laatste weken is het alle hens aan dek.’

Met goeddeels digitale colleges is dit studiejaar anders dan alle andere. Hoe houd je de moed erin als student anno nu? ‘Probeer leuke dingen in je agenda te houden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden