Geest van dictator Park beheerst Koreaanse verkiezing

SEOUL Voor de Zuid-Koreanen was het onmiddellijk duidelijk waarom Rhee In-je zich een ander kapsel en een donker pak had laten aanmeten....

Van onze correspondent

Toine Berbers

De jeugdige provinciegouverneur uit de regeringspartij had zichzelf eerst met Bill Clinton vergeleken, maar wilde halverwege de campagne met zijn nieuwe uiterlijk profiteren van de populariteit van 'de vader van het Koreaanse wonder'. 'Ik ben even lang als president Park', pochte hij tijdens een bezoek aan diens geboorteplaats Kumi.

De ontreddering over het bijna-bankroet van hun land is zo groot, dat de Zuid-Koreanen met weemoed terugdenken aan Park, een dictator die zijn vijanden liet opsluiten of ombrengen. De toespraken van Park worden op cd verkocht.

Door deze Park-revival zien ook de twee andere belangrijke kandidaten, ex-premier Lee Hoi-chang en de oude dissident Kim Dae-jung, zich genoodzaakt zich tot erfgenaam van diens gedachtegoed te verklaren.

'De mensen zijn boos en verlangen terug naar de tijd toen alles nog goed functioneerde', zegt Hanh Bae-ho, directeur van het onderzoeksinstituut Sejong. 'Maar dat wil niet zeggen dat het fascisten zijn', voegt hij er haastig aan toe. 'De huidige politici hebben gefaald omdat ze te laat zijn gekomen met oplossingen voor de economische problemen' .

Kim Young-sam, de vertrekkende president, had graag de geschiedenis willen ingaan als de vader van de democratie. Maar zijn reeds door financiële schandalen gehavende reputatie ging finaal aan flarden toen hij het IMF moest smeken zijn failliete economie te redden.

De drie voornaamste kandidaten hebben al even weinig economisch talent aan de dag gelegd. Lange tijd hebben ze het belangrijke, maar gevoelige punt van de economische crisis zorgvuldig gemeden. Dat veranderde pas toen het IMF met zijn dictaat afkwam - maar met hun onbekookte uitlatingen hebben ze ze de kredietwaardigheid van hun land nog verder ondermijnd.

Om Zuid-Korea voor een definitieve ineenstorting te behoeden, ontbood president Kim de drie kandidaten vorige week zaterdag bij zich op de thee en liet hij hen plechtig beloven zich strikt aan de overeenkomst met het IMF te zullen houden. Alleen op deze manier kon worden voorkomen dat er vlak voor de verkiezingen nog een financiële paniek zou uitbreken.

Het nieuwe staatshoofd staat voor de zware taak het Koreaanse model te moderniseren. 'Het wordt razend ingewikkeld, want er moeten zo veel impopulaire maatregelen worden genomen', zegt Sohn Hak-kyu, een parlementariër van de regeringspartij.

De kongsie van zakenmensen en politici die Zuid-Korea in dertig jaar had opgestoten naar het niveau van de rijke landen, is de afgelopen jaren zo corrupt gebleken, dat twee oud-presidenten in de gevangenis zijn beland. Na deze verkiezing moeten de hervormingen, waar de regering al jaren over praat, echt worden doorgevoerd en moet de onwil van de ambtelijke elite worden gebroken. Sohn voorspelt dat een en ander gepaard zal gaan met faillissementen, paniek in de financiële wereld en stakingen.

De roep om daadkracht klinkt alom. Maar ondanks zijn Park-imitatie is gouverneur Rhee in de peilingen afgezakt naar de derde plaats. De kiezers associëren hem te veel met de impopulaire zittende president. Bovendien is Rhee met zijn 49 jaar nog maar een kwajongen. De echte politiek is in Korea eerder weggelegd voor leiders van eerbiedwaardige leeftijd.

De onkreukbare ex-premier en rechter Lee Hoi-chang (62) wist ondanks een ruzie met Kim toch het lijsttrekkerschap van de regeringspartij te bemachtigen. Lee kwam twee maanden geleden in de problemen toen bleek dat zijn zoons zich aan de dienstplicht hadden onttrokken, maar veel last heeft hij daar niet van ondervonden. Toen het economische zware weer bleef voortduren, verkozen steeds meer kiezers hem boven de relatief onervaren Rhee.

De 73-jarige socialist Kim Dae-jung ligt in de peilingen 5 tot 8 punten voor op Lee. Hij heeft er alles aan gedaan om zijn radicale imago bij te stellen. Onder Park zat hij zes jaar in de gevangenis en had hij tien jaar huisarrest, maar daarover zwijgt hij nu . Om conservatieve kiezers voor zich te winnen, heeft hij een verbond gesloten met Kim Jong-pil, de oprichter van de Parks geheime dienst. Deze dienst beraamde destijds een vijftal moordaanslagen op Kim Dae-jung, de voorvechter van de democratie.

In de Dosun-tempel op een besneeuwde berg buiten Seoul is de hang naar het autoritaire verleden nog springlevend. Voor een portret van Park bidden pelgrims om verlossing uit de crisis. 'Hij was waarlijk een groot man', zegt de monnik Cha Dong. 'Ik geef toe, hij heeft ook leed berokkend, maar hij stal niet en wist van aanpakken. Daarom mist het Koreaanse volk hem zo.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden