Column

'Geerts lievelingsthema is weer volop terug in de aandacht. Marokkanen, jippie!'

Er is niet veel voor nodig om de PVV weer groot te maken, schrijft columnist Johan Fretz.

PVV-fractieleider Geert WildersBeeld anp

De champagne was al ontkurkt. De bitterballen lagen al in het frituurvet. Links en vrijzinnig Nederland danste de polonaise: het was dan toch eindelijk gelukt. Wilders was door de mand gevallen, de goot in, afgedankt door de kiezer die massaal genoeg had van het populisme. Voorgoed, zoveel was zeker. Niemand hoefde hem meer serieus te nemen. De media liepen niet meer hijgerig achter zijn tweets aan, de premier lachte zijn interrupties in de Kamer weg. Wilders was toast, voltooid verleden tijd.

Nou ja, wat blijkt nu: te vroeg gejuicht.

'PVV in peiling Maurice de Hond grootste partij.'

Goh. Wat een verrassing.

Sap
Dit moet vooral een klap zijn voor Jolande Sap, die op de avond van haar desastreuze verkiezingsnederlaag nog nadrukkelijk liet weten blij te zijn dat Wilders door de kiezer was afgestraft. De ironie: vijftien zetels. Weliswaar behoorlijk wat minder dan eerst, maar als een val naar vijftien zetels al reden is om een partij niet meer serieus te nemen, dan hadden we na de verkiezingen net zo goed de necrologieën kunnen schrijven van de SP, D66 en het CDA.

Wilders groeit nu dus weer en zit steviger in het zadel nadat een aantal Marokkaanse jongeren een grensrechter heeft doodgeslagen. Gruwelijk natuurlijk dat zoiets gebeurt, maar eigenlijk ook al erg dat ik dat er nog bij moet schrijven, omdat je in dit tijdsgewricht anders nog wordt verweten dat je wilt dat grensrechters worden vermoord.

Wilders noemde de dood van deze man een duidelijk voorbeeld van een Marokkanenprobleem. Dat is nu meteen het woord van de week geworden. Zo werkt dat. Geerts lievelingsthema is hiermee weer volop terug in de aandacht. Marokkanen, jippie! Zijn muzen, ze maakten hem groot.

Europa
In de afgelopen maanden werd in de media vaak gezegd dat Wilders' islamthema alsmaar verder naar de achtergrond zou verdwijnen. Door Europa. Dat was nu eenmaal een belangrijker onderwerp voor de kiezers.

Doordat men dat in de media maar bleef roepen, gebeurde dat ook. Zelfs Geert ging erin mee. Hij had het alleen nog maar over Europa. Maar ja: dat bekte toch minder lekker. Europa is niemand, is abstract. Nu is Geert weer ontketend. Je merkt het meteen: tegen Marokkanen kan hij veel hartstochtelijker tekeer gaan. Authentiek.

De teleurgestelde PVV-kiezer die bij de afgelopen verkiezingen afhaakte, pakt dat enthousiasme op. Die denkt: zo kennen we Geert weer, dat is onze man.

Fata morgana
De hele fata morgana, waarin Wilders zou zijn uitgerangeerd, is nu plotsklaps overhoop gehaald. Maar je hoefde geen Einstein te heten om te voorvoelen dat er wel weer een moment zou komen dat Geert momentum zou krijgen.

Het grote misverstand was dat met de val van de PVV bij de afgelopen verkiezingen ook het sentiment onder die partij verdwenen was. In werkelijkheid slonk de PVV vooral door de teleurstelling bij de eigen achterban, teleurstelling over de voortdurende onrust binnen de eigen partij, de ruzies, de achterklap.

Het verlies kwam doordat men zich meer bekommerde om de eigen baan dan om Marokkanen, het kwam door de figuren die door brievenbussen zeken, kopstoten uitdeelden, met tranen in hun ogen uit de fractie stapten om hun fifteen minutes of fame te pakken. En vooruit: misschien ook een beetje omdat Wilders uit het Catshuisoverleg gestapt was.

Maar er is niet veel voor nodig om de PVV weer groot te maken. De spanningen zijn groot, er staat zoveel op het spel.

Nu hoeft niet gedacht te worden dat Wilders meteen weer de koning van het oerwoud is. Het is een momentopname, ingegeven door de waan van de dag. Morgen is het weer anders. En overmorgen ook. Kiezers ontvolgen hun politici sneller dan twitteraars elkaar. Trouw zijn, is ouderwets.

Triomfantelijk
Maar laat het een les zijn: nooit te vroeg triomfantelijk doen, denken dat het gedaan is met je politieke tegenstanders. En denk vooral niet dat het sentiment verdwenen is, dat het populisme is afgestorven. Het is aan het kabinet om zonder leedvermaak te werken aan de problemen die aan het succes van het gedachtengoed van de PVV ten grondslag liggen.

Daar ligt de oplossing voor het populisme, niet in de bende die Geert er de afgelopen twee jaar in zijn club van maakte.

Johan Fretz is schrijver en columnist voor de Volkskrant.

 
als een val naar vijftien zetels al reden is om een partij niet meer serieus te nemen, dan hadden we na de verkiezingen net zo goed de necrologieën kunnen schrijven van de SP, D66 en het CDA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden