‘Geert Maks In Europa zit nog steeds vol met fouten’

Het tv-programma In Europa van Geert Mak en de VPRO zit na de aanvankelijke kritiek nog steeds vol fouten. Dat zegt historicus Willem Melching, docent nieuwste geschiedenis aan de UvA....

‘Mijn eindoordeel is dat ze bij In Europa geen goede grip hebben gekregen op het onderwerp dat ze behandelen’, aldus Melching. ‘Ze stellen de werkelijkheid heel simplistisch voor. Maar kijkers die de hele verhaallijn van Goede Tijden, Slechte Tijden uit hun hoofd kennen, zijn geestelijk ook wel in staat om te begrijpen hoe het echt zit.’

Melching viel Mak in december al eerder aan op het programma. Mak zei toen dat hij alleen kritiek mocht leveren als hij de hele reeks had gezien. Inmiddels is de eerste helft voorbij en daarom komt Melching nu met een nieuwe lijst.

De ergste fout vindt hij de teksten over de Wannsee-conferentie in 1942, zegt hij. ‘In twee afleveringen wordt beweerd dat daar het formele besluit tot de Holocaust is genomen. Dat klopt niet. Op dat moment waren er al 1,2 miljoen Joden vermoord. De researchers hebben ongelooflijk zitten dutten.’ Ook de aflevering over de kinderen van hooggeplaatste nazi’s zit hem dwars. ‘Die kinderen vertellen dat hun vader het allemaal niet heeft geweten. Maar dat is absurd, want alle Duitsers die niet doof en blind waren, wisten wel wat er aan de hand was. Daar hadden de interviewers veel kritischer over door moeten vragen.’ Verder wordt volgens hem beweerd dat Mussolini aan de macht kwam door de mars op Rome. ‘Het is al heel lang bekend dat die mars nooit plaatsvond.’

Dat Mak ter verweer zegt dat het programma van de makers is, vindt hij ‘kinderachtig’. ‘Mak spreekt zelf de teksten in van de voice-overs. Er is niemand die hem verplicht foute dingen te zeggen.’ Wel vindt hij dat de foutendichtheid is afgenomen.

Eindredacteur Roel van Broekhoven van In Europa vindt de kritiek ‘pietluttig’. ‘Typisch de reactie van een wetenschapper. Het gaat vaak over interpretatie. Voor bijna alles waarvan hij zegt dat het niet zo is, kunnen wij zes historici vinden die zeggen dat het wél zo is. Wij zeggen niet hoe het zit, wij hebben individuele verhalen vastgelegd. We vertellen hoe het voelde. Dan ga je soms wat kort door de bocht.

‘Natuurlijk werden er voor de Wannsee-conferentie al Joden vermoord, maar daar werd voor het eerst gesproken over het ‘uitroeien op industriële basis’. En je moet wel blind zijn om te geloven dat de kinderen van die nazi’s echt denken dat hun vaders van niets wisten. Je ziet ze zweten. Dan zetten wij er niet in grote letters onder: deze Duitser jokt een beetje. Maar ja, voor een wetenschapper moet het frustrerend zijn als je al 25 jaar in een donkere kamer studeert op Duitsland in 1936, en In Europa behandelt dat dan in 35 minuten. Het is ongetwijfeld soms wat simplistisch. Maar dat is tv. Als je historici op het NOS Journaal los laat, krijg je hetzelfde.’

Mak zelf wil niet reageren. Hij was maandag wel te gast in Pauw & Witteman. Volgens Melching wil Mak in zijn eentje niet met hem in discussie gaan op tv. ‘Mak wilde alleen met mij praten als Roel van Broekhoven, de eindredacteur, erbij was’, zegt Melching. ‘Maar de redactie vond dat te veel van het goede. Daarom ben ik afgebeld.’ Mak gaat volgende week wel met hem in debat op de radio, bij OVT.

Maud Effting

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden