Geen Zwitsers referendum herinvoering doodstraf

AMSTERDAM Het Zwitserse initiatief om een referendum te houden over de herinvoering van de doodstraf is woensdag ingetrokken, tot opluchting van de Zwitserse politiek....

‘De huidige rechtsstaat staat volledig aan de zijde van de dader’, schreven de initiatiefnemers op hun website. ‘De naasten van slachtoffers hebben geen enkele mogelijkheid zich te verdedigen en worden in een proces gereduceerd tot toeschouwers.’

De initiatiefnemers wilde een referendum organiseren om de doodstraf opnieuw in te voeren voor moordenaars die hun slachtoffers ook seksueel hebben misbruikt. De groep, die op woordvoerder Marcel Graf na anoniem wilde blijven, zei geen politieke maar persoonlijke redenen te hebben voor de actie. Volgens Zwitserse media werd Grafs schoonzus in april 2009 vermoord. De dader, die in hechtenis zit, is nog niet veroordeeld.

Internationale hoon
Dinsdag kregen de initiatiefnemers formeel toestemming van de regering om 100 duizend handtekeningen, die zijn vereist voor een referendum, in te zamelen. Zwitserse politici, mensenrechtenactivisten en commentatoren waarschuwden dat zo’n inzamelcampagne Zwitserland opnieuw – na het referendum over een minarettenverbod – internationale hoon zou opleveren.

Veel politici waren dan ook opgelucht dat met het intrekken van het initiatief een nieuw debat over de botsing tussen volksreferenda en fundamentele mensenrechten werd afgewend. De vraag was immers of de tekst van het referendum niet strijdig is met internationale verdragen, waartoe Zwitserland zich heeft verplicht.

Het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mensen (EVRM), dat Zwitserland in 2002 heeft geratificeerd, verbiedt de doodstraf. Maar volgens Zwitserse grondwetspecialisten vormt het EVRM geen dwingend internationaal recht, en is het geen basis voor het Zwitserse parlement het referendum ongeldig te verklaren.

Wel zou het referendum over de doodstraf eenzelfde lot zijn beschoren als het anti-minaretteninitiatief. ‘Dat is ingeschreven in de grondwet, maar zal waarschijnlijk niet toegepast worden, omdat het internationale mensenrechten schendt waarvan Zwitserland geen afstand mag nemen’, zei grondwetspecialist Andreas Auer op de website SwissInfo.

De initiatiefnemers hebben hun doel voorlopig slechts deels bereikt: in de pers kreeg het aangekondigde referendum veel aandacht. Maar tot een politiek debat over de Zwitserse rechtspraak leidde het niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden