Geen vijandigheid, maar ook geen dialoog

Dialoog en vertrouwen, dat is de boodschap in de Al Kabir Moskee in Amsterdam-Oost. Maar tot een gesprek tussen Marokkanen en Nederlanders komt het niet....

Van onze verslaggever Jan Meeus

'Marokkaans, is dat hetzelfde als Arabisch?', vraagt een Nederlandse man op middelbare leeftijd aan zijn Marokkaanse buurman als de bezoekers in de Al Kabir Moskee naar buiten gaan. 'Ja', zegt de Marokkaan, 'daar komt het wel op neer.' Het gesprek eindigt even abrupt als het begon. Zwijgend schuifelen de twee mannen op middelbare leeftijd de overvolle moskee uit.

De aanwezige Marokkanen die het Nederlands niet beheersen, krijgen nog even in de eigen taal uitgelegd wat de bedoeling is. Op naar de lawaaitocht ter herdenking van Theo van Gogh.

De moord op de omstreden columnist en cineast was voor een groot aantal moslimorganisaties en de stadsdelen Oost/Watergraafsmeer en Zeeburg reden om een daad te stellen. Een lawaaitocht dus en een serie korte toespraken van onder anderen Ahmed Aboutaleb, de Amsterdamse wethouder van jeugdzaken en integratie.

Verdoofd was Aboutaleb geweest door de 'onvergeeflijke' moord op Van Gogh. En boos ook. Omdat de verdachte met meerdere mensen over zijn plannen gesproken zou hebben, maar niemand zich bij hem had gemeld. 'Ze hadden naar me toe moeten komen. Ik had dit willen weten', zei de Amsterdamse wethouder met stemverheffing.

'Er rust door de moord op Van Gogh een zware last op de schouders van de Marokkaanse gemeenschap', aldus Aboutaleb, zelf Marokkaans. Hij riep de aanwezigen op tot solidariteit en dialoog. 'Laat uw geloof niet gijzelen door fanatici maar maak tegengif voor de gezaaide haat. Houd elkaar vast, ook in moeilijke tijden.'

Na deze peptalk trokken de aanwezigen gezamenlijk vanaf de Weesperzijde aan het randje van Amsterdam-Oost naar de Linnaeusstraat waar Theo van Gogh het leven liet. Achter de drumband MNG, een multiculturele band uit Amsterdam-Oost die al twee jaar heel hard en goed op grote trommels slaat, volgt de stoet van ettelijke honderden mensen. Stil, een beetje bedremmeld haast.

Van de door sommige vertegenwoordigers van de Marokkaanse gemeenschap gevreesde vijandelijkheid is geen sprake. Maar van een dialoog evenmin. Marokkaans, Nederlands, men loopt gebroederlijk door elkaar. Maar iedereen in zijn eigen wereld. Zo hangt een groepje Amsterdamse politici in een groepje achteraan de stoet. Vooral in gesprek met elkaar.

Alleen Aboutaleb mengt en praat met iedereen. Ondanks de horde journalisten die hij te woord moet staan, heeft hij ook tijd voor drie tieners die voor het programma Youngesterdam, dat wordt uitgezonden op een lokale zender, een reportage maken. 'Of hij een boodschap heeft voor de Marokkaanse jongens?', vraagt interviewster Hanan van 18 jaar. 'Neem een voorbeeld aan Marokkaanse meisjes', is het antwoord van de wethouder dat Hanan, zelf ook Marokkaanse, doet blozen. Cameraman Kerem en geluidsman Mohammed zijn na het interview met dethouder door het dolle heen. Zij mengen wel, zij gaan de dialoog waan.

Eenmaal aangekomen op de plek waar Theo van Gogh werd vermoord, worden Hanan, Kerem en Mohammed verdrongen door de audiovisuele professionals uit Hilversum. Iedereen moet wijken voor de televisiewagens, de geroviseerde studio en de batterij camera's die registreren hoe de aanwezige hoogwaardigheidsbekleders een rode roos toevoegen aan de bloemenzee.

De drumband valt stil. De camera's draaien. Het niet-bestaande gesprek van die middag wordt gevat in een plaatje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden