Geen vetpot meer voor freelance ICT'er

Als zelfstandig ICT'er was het altijd goed verdienen. Door bezuinigingen en een groeiende concurrentie lopen de tarieven echter terug.

Shao Woo (39) verbaast zich wel eens over de tarieven die hij voorbij ziet komen op vraag- en aanbod websites voor freelance ICT-werk. Zelf is hij freelance infrastructuur architect, één van de hogere functies binnen de ICT. Zijn expertise is schaars, dus hij hoeft zelden zijn uurtarief van 80 à 90 euro per uur aan te passen. 'Maar ik zie soms klussen voorbijkomen voor system engineers, ook geen makkelijk werk, waarbij freelancers zich aanbieden voor 50 euro per uur of minder. Dat is echt niet goed voor de markt.'


In Nederland zijn ongeveer 250 duizend mensen actief in de ICT; zo'n 10 procent daarvan werkt als zelfstandige. Veel ICT'ers kiezen bewust voor een bestaan als zzp'er (zelfstandige zonder personeel). Ze krijgen meer vrijheid en autonomie, en vaak ook een beter inkomen. De onzekerheid en financiële risico's - geen pensioen, geen vakantiegeld, geen ww - nemen ze voor lief. En tot de kredietcrisis waren de uurtarieven voor freelancers goed te noemen, waardoor veel ICT'ers de overstap waagden van het loondienstbestaan naar het zelfstandig ondernemerschap.


Ron Looijen, die sinds 2000 IT-contracts.nl beheert, een goed bezochte website voor ICT-freelancers, spreekt regelmatig overstappers. 'Ze werken vaak voor een groot, bureaucratisch ICT-bedrijf waar hen ooit doorgroei en opleiding zijn beloofd, maar die nooit van de grond zijn gekomen. Dan zien ze welk uurtarief hun werkgever vraagt voor gedetacheerden en denken ze: ik doe het zelf wel voor dat geld.'


Twee voor prijs van één

Maar 'dat geld' was de afgelopen anderhalf jaar behoorlijk wat minder. Looijen: 'De concurrentie werd vooral veroorzaakt door grote ICT-bedrijven als Ordina, Capgemini en LogicaCMG. Die hadden veel mensen in loondienst op de bank zitten omdat er weinig werk was. Daarom werden die krachten voor belachelijk lage tarieven bij klanten aangeboden. 20 euro per uur soms. Of, zoals we vorig jaar weleens hebben gezien, twee ICT'ers voor de prijs van één.'


Veel bedrijven hebben bovendien de afgelopen jaren voorgenomen investeringen in hun ICT-voorzieningen uitgesteld, waardoor er simpelweg minder werk was. Shao Woo: 'Dat is begrijpelijk, maar ook onhandig van die bedrijven. Ze denken: het werkt zoals het nu staat, ik doe er even niks mee. Maar de ontwikkelingen in de ICT gaan zó snel dat je moet blijven innoveren, want voor je het weet, zit je met verouderde systemen en kennis.'


Sommige bedrijven proberen ook wel eens voor een dubbeltje op de eerste rang te zitten, merkt freelance ICT'er Ramon Fincken (27). Hij bouwt met zijn eenmansbedrijf CreativePulses zo'n 30 uur per week aan websites voor bedrijven en organisaties, het meeste in de programmeertaal php. Fincken: 'Ik werk doorgaans voor een fixed fee. Ik krijg tegenwoordig best vaak te horen: dit is het budget, het zou mooi zijn als je het daarvoor kunt doen. Maar soms is dat maar een kwart van de prijs die het eigenlijk zou kosten. Ja, dan gaat het gewoon niet door.'


Fincken heeft de luxe om nee te zeggen, omdat de opdrachten - geheel anticyclisch - sinds anderhalf jaar bij hem binnenstromen. Ook Shao Woo heeft tot dusver niet te klagen over werk, maar daar staan wel flink wat investeringen tegenover. Woo trekt een maand per jaar uit om zich bij te laten scholen in nieuwe technologieën, zodat hij potentiële opdrachtgevers de juiste certificaten kan laten zien. 'En in de rest van het jaar zitten er heel wat avonduren in het bestuderen van de vakliteratuur en het testen van nieuwe toepassingen.'


Up-to-date blijven, dat is ook altijd wat Ron Looijen van IT-contracts freelancers aanraadt. 'Ik adviseer freelancers minstens 10 procent van hun uurtarief te reserveren voor niet-declarabele uren. Die uren kunnen ze vervolgens gebruiken voor boekhouden, netwerken en acquisitie, maar vooral ook opleiding. Een slimme zzp'er is altijd bezig met het vergroten van zijn kennis en ervaring. Als de vraag naar zijn expertise toeneemt, ziet hij dat terug in zijn uurtarief.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.