'Geen twijfel mogelijk, dit is Pol Pot en hij is dood'

De Rode Khmers brachten het nieuws van de dood van hun vroegere leider Pol Pot kort maar krachtig. 'Onze radio wil graag bekendmaken dat Pol Pot aan een ziekte is overleden om kwart over elf 's avonds op 15 april 1998....

APNYT en REUTERS

AP, NYT, Reuters

ANLONG VENG

Maar niet iedereen wilde direct geloven dat de Rode-Khmerleider, die de Verenigde Staten alsnog voor een internationaal tribunaal wilden brengen omdat hij in de jaren 1975-'79 verantwoordelijk was voor de dood van 1,7 miljoen Cambodjanen, werkelijk de laatste adem heeft uitgeblazen. 'Dit is voor hem wel een heel gunstig tijdstip om een hartaanval te krijgen,' meende een westerse diplomaat. 'We hebben wel vaker te horen gekregen dat hij dood was, als de Rode Khmers zich wilden ontdoen van de afschuwelijke reputatie die hij genoot.'

Ook de Cambodjaanse regering bleef twijfelen, zelfs toen enkele journalisten die de dode hadden mogen zien, terugkeerden met foto's en videobeelden. 'Ik zou het lijk graag met eigen ogen zien,' zei Prak Sakhonn, een adviseur van co-premier Hun Sen. 'Televisiebeelden zijn geen bewijs, daar kun je zo veel foefjes mee uithalen.'

De twee journalisten die een kijkje mochten nemen zijn er echter van overtuigd dat het inderdaad Pol Pot was die daar lag opgebaard. 'Geen twijfel mogelijk, dit is Pol Pot en hij is dood,' verklaarde Nate Thayer, die Pol Pot vorig jaar heeft geïnterviewd voor de Far Eastern Economic Review. Thayer woonde ook het 'proces' bij waar Pol Pot in juli door zijn vroegere kameraden werd veroordeeld tot levenslang huisarrest - niet vanwege de gruweldaden van zijn schrikbewind, maar omdat hij kort daarvoor een andere Rode-Khmerleider, die zich tegen hem had gekeerd, met familie en al had laten vermoorden.

De officiële woordvoerder van de Cambodjaanse regering, Khieu Kanharith, eiste dat het lijk zou worden overgedragen om na te gaan of Pol Pot inderdaad een natuurlijke dood is gestorven. De journalisten die Anlong Veng bezochten, stelden ook daar de vraag of het mogelijk was dat iemand Pol Pot om het leven had gebracht.

'Als ze bang zijn dat er iets met het lichaam is gebeurd, moeten ze het zijn vrouw maar vragen,' antwoordde Non Nou, de bewaker van Pol Pot. 'Het is onmogelijk dat een vrouw haar eigen man doodspuit.' Hij zei dat Pol Pots vrouw had gehuild toen ze haar man dood had aangetroffen. 'Om middernacht kwam ze naar ons toe. Ze had gemerkt dat haar man dood was toen ze zijn muskietennet kwam vastbinden.'

Pol Pot, wiens eigenlijke naam Saloth Sar luidde, lag opgebaard in het houten huisje waar hij gevangen werd gehouden. Enkele jongeren met AK-47's in de hand stonden op wacht rond de baar. Anlong Veng, dat uit meerdere dorpjes bestaat, is voor een deel al in handen gevallen van het Cambodjaanse leger.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden