NieuwsMeerjarenbegroting EU

Geen toenadering bij gevecht over EU-miljarden

Het gevecht tussen de Europese regeringsleiders over de nieuwe EU-meerjarenbegroting is nog verre van beslist. De kloof tussen zuinige (Nederland, Duitsland) en zuidelijke en oostelijke lidstaten, was donderdag rond middernacht niet kleiner geworden.

Minister-president Mark Rutte voor aanvang van de extra Europese top waar EU-leiders onderhandelen over wat de EU-lidstaten moeten betalen aan de Europese meerjarenbegroting.Beeld ANP

Premier Rutte en bondskanselier Merkel wezen een handreiking van EU-president Michel af. Die bood aan dat Nederland, Duitsland, Oostenrijk, Denemarken en Zweden de bestaande korting op hun betalingen aan het EU-budget deels zouden behouden. De vijf vonden het aanbod veel te laag. ‘Wij vonden het niet serieus’, aldus een betrokken diplomaat. De Nederlandse korting bedraagt 1,5 miljard euro per jaar, die van Duitsland ruim 3 miljard.

De regeringsleiders toonden zich donderdag bij aanvang van de speciale topontmoeting over de nieuwe Europese meerjarenbegroting (2021-2027) weinig hoopvol over de kans op een akkoord. De Spaanse premier Sánchez verwachtte nog ‘weken’ van intensief overleg. Merkel sprak de hoop uit dat tijdens de topontmoeting – die mogelijk tot in het weekend doorloopt – ten minste ‘vooruitgang’ zou worden geboekt.

Rutte verklaarde monter dat hij uit voorzorg een biografie over Chopin had meegenomen. Tijd genoeg om die te lezen, aldus Rutte, die zelf pianospeelt. De premier stelde dat Nederland met zijn duidelijke standpunt – een kleinere Unie (zonder Verenigd Koninkrijk) vergt een kleinere begroting – verder niet veel hoeft uit te leggen. ‘Ik wacht rustig of het debat naar onze kant rolt.’

‘Zuinige vier’

De EU-top begon bijna twee uur later door een reeks spoedoverleggen die Michel ’s middags had ingelast. Hij sprak onder meer met Merkel, vervolgens met Merkel en de Franse president Macron samen en daarna met de ‘zuinige vier’: Rutte, de Zweedse premier Löfven, de Deense premier Frederiksen en de Oostenrijkse kanselier Kurz.

Michel zag zich genoodzaakt tot die overleggen omdat zijn EU-begrotingsvoorstel van eind vorige week direct na de presentatie werd gekraakt. De vier ‘zuinige’ leiders vinden de voorgestelde 1.100 miljard euro (1,07 procent van het Europese bruto nationaal inkomen) te hoog. ‘Dit is niet evenwichtig voor de nettobetalers van de EU’, aldus Merkel. Ruim twintig collegaleiders menen daarentegen dat de EU de komende zeven jaar meer geld nodig heeft.

Macron vindt dat de EU haar ambities over een beter klimaatbeleid, een Europese defensie en een strikter migratiebeleid niet mag afzwakken door onvoldoende financiering. Tegelijkertijd maakte de Franse president duidelijk dat er niet getornd mag worden aan de bestaande landbouwsubsidies en die voor de armere regio’s, bij elkaar goed voor twee derde van de EU-uitgaven. ‘We moeten onze ambities waarmaken.’ Hij kreeg steun van onder meer de Spaanse, Italiaanse, Griekse en Portugese premier.

Ook de oostelijke en Baltische lidstaten verzetten zich met klem tegen bezuinigingen op het EU-budget. De Bulgaarse premier Borissov wees erop dat vijf van de acht armste Europese regio’s in zijn land liggen. De Litouwse president Nauseda achtte meer geld gerechtvaardigd vanwege de leegloop van sommige lidstaten. ‘Litouwen is ook een nettobetaler, niet in geld maar in mensen. 10 procent van onze beroepsbevolking is afgelopen jaren naar het westen vertrokken, die verhogen de welvaart in Duitsland en elders. Wij hebben het recht enige compensatie te vragen.’

Beraad vrijdag verder

Michel was de hele avond bezig met een nieuw voorstel, dat mogelijk in de vroege uurtjes door de adviseurs van de premiers bestudeerd zal worden. Hij sprak tot iets na middernacht met de vier ‘nettobetalers’ Nederland, Denemarken, Zweden en Oostenrijk, maar daarbij werd geen vooruitgang geboekt. ‘Het is nu vooral vertellen wat we vinden’,  aldus Rutte na afloop. Vrijdag wordt er verder gepraat. ‘Ik ga nu een dutje doen en afwachten welke inzichten Michel morgen heeft. Wondertjes zijn mogelijk, maar ik ben op dit moment niet al te hoopvol. We gaan het afwachten.’ 

Macron en Merkel hadden het gebouw van de Europese Raad na hun onderhoud met Michel al eerder op de avond verlaten. Anderen komen later in de nacht aan de beurt. ‘Michel probeert echt zijn best te doen’, zei Rutte. ‘Maar het is moeilijk.’ 

De premier benadrukte dat Nederland komende jaren sowieso meer aan de EU betaalt. De afdracht is gebaseerd op de omvang van de economie (die groeit) en de inflatie. ‘Maar het is ook een keer klaar’, aldus Rutte. ‘Er zitten grenzen aan. Wij zijn zuinig als Nederlanders.’

Michel bleef optimistisch. ‘Alles wat nodig is voor een besluit ligt op tafel. Maar de laatste loodjes wegen het zwaarst.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden