Geen Tijd

Dinsdag verscheen No Time, Verander nu, voor het klimaat alles verandert, de Nederlandse editie van Naomi Kleins nieuwste boek This Changes Everything, Capitalism vs. The Climate. Waarom niet gewoon de Engelse titel is vertaald, weet ik niet: volgens mij vat die mooi scherp samen waar het volgens Klein om draait.

Naomi Klein is een Canadese journaliste met radicale opvattingen en ideeën over de westerse samenleving. Ongetwijfeld gaat ze met No Time het debat over de klimaatverandering nieuw leven inblazen.

Gisteren publiceerde Oxfam Novib het rapport The Summit that Snoozed, waarin staat dat de schade door weerrampen die werden veroorzaakt door de klimaatverandering de afgelopen vijf jaar sinds de klimaatconferentie van Kopenhagen bijna 500 miljard dollar bedroeg. Om half twaalf lokale tijd vertrekt morgen vanuit Central Park West de People's Climate March, volgens de organisatoren de grootste klimaatmars aller tijden. Aanstaande dinsdag vindt in New York de VN-conferentie Climate Change 2014, Catalyzing Action plaats, bijgenaamd de Ban Ki-moon klimaattop.

Je kunt niet zeggen dat Naomi Klein, die eerder de wereldwijde bestsellers No Logo en The Shock Doctrine publiceerde, haar timing en pr niet op orde heeft.

Voor de Nederlandse editie heeft ze dan ook nog de pure mazzel dat Joshua Livestro zojuist zijn rechtse opinieblog Jalta heeft gelanceerd, een soort De Correspondent voor wakker Nederland. Ongetwijfeld is er in de columnistenstal van Jalta wel iemand te vinden die wil opschrijven dat de klimaatverandering een links hersenspinsel is en Naomi Klein de Noam Chomsky zo niet de Karl Marx van onze tijd. Waarna bij DWDD Kleinianen en anti-Kleinianen de degens kunnen kruisen en de volgende druk kan worden opgelegd.

Als No time dezelfde weg gaat als Kleins eerdere boeken, staat ons wat te wachten. Je weet nooit precies hoe het zit met boeken die de tijdgeest lijken te grijpen (wat was er eerder, de tijdgeest of het boek?), maar feit is dat No Logo (2000) het handvest voor de 'andersglobalisten' werd, en De shockdoctrine (2007) de bijbel van de Occupy-beweging. Herhaalt dat stramien zich, dan is de klimaatverandering binnenkort weer hot, in plaats van een rituele dans. Oké, het aantal hoosbuien neemt flink toe, maar wat valt eraan te doen?

Optimist

Volgens Naomi Klein moet het allemaal anders. Niet een klein beetje anders, met windmolens, elektrische auto's en supermarkttasjes van afbreekbaar plastic, maar geheel en totaal anders. Ons economische systeem moet op de schop. De twee thema's uit haar vorige boeken, het wereldwijde kapitalisme en het consumentisme, komen in No Time bij elkaar. Zij veroorzaken de klimaatverandering en dus is het ook duidelijk waar de verandering moet plaatsvinden.

We moeten een volledig nieuwe wereldinrichting bedenken en snel een beetje, want anders is het te laat en is sprake van onomkeerbare processen die ons de das zullen omdoen.

De vraag is even wie een en ander ter hand gaat nemen. Van politici moeten we het niet hebben, het bedrijfsleven roept ook zelden de revolutie uit. Het moet dus van onderop komen, van u en van mij.

Naomi Klein is een optimist: ze hoopt dat de klimaatverandering en de ingrijpende maatregelen die we daartegen wel móéten nemen uiteindelijk tot een rechtvaardiger en menselijker wereld zullen leiden.

Dat is een mooie gedachte, en ik probeer me hem uit alle macht eigen te maken, maar dat valt nog lang niet mee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden