Geen sharia in Nederland

Shariarechtbanken die rechtspreken volgens islamitische wetten zijn niet in Nederland actief. Moslims zoeken wel advies en bemiddeling in geschillen op basis van de sharia. Dit blijkt uit onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen in opdracht van Justitie, dat vrijdag naar de Kamer is gestuurd.

Moslims winnen advies in – bij imams en via internet bij buitenlandse geestelijke leiders – over het gebed, het geven aan goede doelen, opvoeding, huwelijk, drugsgebruik en werk. Geschilbemiddeling komt ook voor. Dan gaat het om kwesties van opvoeding en gedrag binnen het huwelijk. Bindend zijn de uitspraken niet, maar volgens de onderzoekers worden die door sociale druk soms wel zo ervaren.

De onderzoekers interviewden 93 personen – deels een afspiegeling van de moslimgemeenschap en verder sleutelfiguren en islamdeskundigen – over hun eigen kennis en beleving van de shariaregels in Nederland. Opvallend is dat niet alle moslims onder sharia hetzelfde verstaan, ze hanteren verschillende begrippen. ‘Een systeem van normen en waarden van de islam’ is de definitie die in het rapport wordt gebruikt.

Eén officiele commissie

Shariapraktijken zijn in Nederland nauwelijks geïnstitutionaliseerd. De onderzoekers troffen slechts één officiële commissie aan, gevormd door een imam, de voorzitter van de moskee en een derde persoon. Deze commissie houdt zich bezig met het wassen van overledenen, het verzorgen van zieken en geschilbemiddeling.

Hoewel er weinig aan de hand lijkt, blijft het kabinet gespitst op ontwikkelingen rond ‘informele huwelijken’. Die ‘raken aan de Nederlandse rechtsorde’, aldus minister Hirsch Ballin van Justitie. Het komt voor dat imams of andere moslims informele huwelijken sluiten en/of ontbinden. Mohammed B. sloot bijvoorbeeld dergelijke huwelijken in het Hofstadnetwerk. Ook in de salafistische (ultra-orthodoxe) As Soennah-moskee in Den Haag werd ‘islamitisch’ gehuwd en werden soms ook polygame relaties bezegeld. Het As Soenah-bestuur meldde in 2008 op zijn website met de informele huwelijkspraktijk te zijn gestopt. Maar volgens diverse bronnen sluiten sommige As Soenah-bezoekers hun huwelijk nu elders in Nederland of België.

Waakzaamheid

Hirsch Ballin stelt dat informele huwelijken onder dwang kunnen plaatsvinden en dat vanwege onbekendheid met de juridische situatie ‘de zwakkere partij’ (vrijwel altijd de vrouw), minder weerbaar is. Een ‘islamitisch huwelijk’ is geen huwelijk naar Nederlands recht. Vrouwen en kinderen kunnen geen aanspraak maken op alimentatie. Op welke schaal informeel wordt gehuwd, maakt het onderzoek niet duidelijk.

Hirsch Ballin stelt dat waakzaamheid geboden blijft. ‘Er mogen geen parallelle samenlevingen ontstaan waar mensen het recht in eigen hand nemen of een eigen rechtssysteem hanteren dat zich buiten de kaders van onze rechtsorde begeeft.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden