REPORTAGE

Geen sancties meer, maar ook geen rust

Een historisch moment! Een mijlpaal! Eindelijk bevrijd uit ons keurslijf! De Iraanse regering kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk de aangekondigde opheffing is van de slopende economische sancties die het spaargeld van velen in rook deden opgaan, en sommigen (met de juiste connecties) stinkend rijk maakten.

President Hassan Rohani van Iran. Beeld ap
President Hassan Rohani van Iran.Beeld ap

In Teheran merk je er deze zaterdag weinig van. Het televisienieuws opent met een reportage over kindervaccinatie. Geen juichende menigten met vlaggen en toeterende auto's op straat. Geen vreugde. Zelfs geen opwinding, zoals een half jaar geleden toen de atoomdeal werd beklonken die heeft geleid tot het opheffen van de sancties.

De Iraanse hoofdstad is op deze eerste dag van de werkweek zoals gebruikelijk gehuld in een grijze smog. Letterlijk en figuurlijk: de Iraniërs zijn moe, moe van de sancties, moe van ruzie met de wereld - maar ook moe van de zoveelste belofte dat de betere toekomst voor de deur staat.

'Ik zie niemand om me heen die opgewonden is over dit nieuws', zegt Ali Shoja, een schoonmaker in de metro op weg naar zijn werk. 'Het gaat altijd over de miljarden die komen, maar ik weet zeker dat ik daar niets van ga zien.'

Illusie

Toch is dat wat een stralende president Hassan Rouhani zondagavond op zijn eerste persconferentie na het schrappen van de sancties belooft: een betere toekomst, een betere economie, een beter leven zelfs. Want: Iran kan weer olie verkopen en de Iraniërs kunnen weer geld overmaken. 'Dit is een gouden pagina in de geschiedenis van Iran. De diplomatie heeft ons kunnen redden. Iedereen mag komen investeren, zelfs de Amerikanen. We leggen ze geen strobreed in de weg.'

Ook een gevolg van de succesvolle diplomatie: de verrassende gevangenenruil op zaterdag - waarbij vijf Amerikanen, onder wie Washington Post-correspondent Jason Rezaian, plotseling werden vrijgelaten in ruil voor zeven Iraniërs in Amerika. Zie je wel, de moeilijkste problemen kunnen worden opgelost, schrijven de Iraanse kranten.

Luttele uren na de opgetogen woorden van Rouhani laat de realiteit zich alweer van haar weerbarstige kant zien: president Barack Obama prijst zondag de 'slimme diplomaten' die de nucleaire overeenkomst met Iran hebben bewerkstelligd, en kondigt tegelijkertijd nieuwe sancties aan tegen Iran, vanwege het testen van ballistische raketten. De vriendschap tussen Iran en de Verenigde Staten is voorlopig een illusie.

'Hahaha, dit is toch niet te geloven?' reageert Hamidreza Taraghi, een politieke analist die een harde lijn tegen het Westen propageert. 'Onze president moet beter nadenken voordat hij de Amerikanen vertrouwt.'

President Barack Obama kondigt nieuwe sancties aan tegen Iran, vanwege het testen van ballistische raketten. Beeld getty
President Barack Obama kondigt nieuwe sancties aan tegen Iran, vanwege het testen van ballistische raketten.Beeld getty

Cynisch

De gewone Iraniër is een speelbal in dit politieke geweld. Die is cynisch over iedereen. 'We hobbelen van crisis naar crisis', zegt een ambtenaar die anoniem wil blijven vanwege zijn positie. 'God, alstublieft, geef ons toch eens een dag rust in onze hoofden.' Winkeliers klagen dat er geen klanten zijn, makelaars verkopen geen huizen, buitenlandse valuta zijn nog steeds veel te duur, moppert men.

Experts voorspellen economische vooruitgang nu de sancties, die in 2006 werden ingesteld en Iran afsloten van handel met het Westen, zijn opgeheven. 'Ik hoop het, ik hoop het. Ik kan het bijna niet geloven', zegt Ali Khalipour, die een winkel met sportproducten bestiert. 'Ik kon geen geld overmaken naar het buitenland. Onze leveranciers kon ik alleen cash betalen. Denk je eens in hoe moeilijk dat is.'

De Iraanse minister van transport, Ali Akhoundi, heeft alvast 114 vliegtuigen van Airbus besteld.De komende weken worden honderden buitenlandse zakenmensen verwacht. 'Tientallen bedrijven uit Europa, Turkije en Azië staan klaar om contracten te tekenen. Het wordt een gekkenhuis hier', zegt consultant Amir Cyrus Razzaghi.

Eigen sancties

Dat geldt niet voor iedereen. De VS houden eigen sancties tegen Iran in stand, die het ook de rest van de wereld nog lastig kunnen maken. Amerika heeft Iran gelabeld als een 'staatssponsor van terrorisme', wat betekent dat sommige Europese bedrijven speciale vergunningen van het Amerikaanse ministerie van financiën moeten aanvragen. 'Amerika is nu eenmaal het machtigste land ter wereld, verzucht Farshad Ghorbanpour, een analist met banden met de regering. 'We hopen dat de Europeanen zich niet laten afschrikken.'

Om er zeker van te zijn dat er geld binnenkomt, gaat Iran zo veel mogelijk olie verkopen, iets wat het tijdens de sanctieperiode alleen aan een paar klanten in Azië kon doen. Dat de olieprijs tot onder de 30 euro per vat is gezakt, maakt niet uit. 'Al wordt het 5 euro per vat. We moeten geld verdienen', zegt Ghorbanpour. 'We hebben allemaal betere tijden nodig.'

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden