Geen plaats voor Spelen in thuisland IOC-voorzitter Bach

De Hamburgse afwijzing van de Olympische Spelen past in een trend: organisatie van het mega-sportevenement is geen eer meer, maar een last.

IOC-president Thomas Bach in 2014 op de balk in het Olympisch Museum in Lausanne. Links de Roemeense oud-turnster Nadia Comaneci. Beeld ap

Voor de Olympische Spelen is voorlopig geen plaats in Duitsland, het vaderland van IOC-voorzitter Thomas Bach. Voor de tweede maal in korte tijd spraken de inwoners van een kandidaatstad zich uit tegen de komst van het evenement. De bevolking van Hamburg wil niet dat hun stad de Zomerspelen van 2024 organiseert. München keerde zich in 2013 al tegen de Winterspelen van 2022.

In Hamburg kwam de uitslag van het referendum van zondag voor veel sportbestuurders als een verrassing. Van de stemmers sprak 51,6 procent zich uit tegen de Spelen, 48,6 procent was voor. Ongeveer de helft van de 1,3 miljoen stemgerechtigden liet van zich horen. Eerder sneuvelde al de kandidatuur van Boston wegens een gebrek aan publieke steun. Er zijn nog vier steden in de race voor 2024: Boedapest, Parijs, Los Angeles en Rome. De keuze wordt in 2017 gemaakt.

Hard gelag

Bij de toewijzing van de Winterspelen van 2022 konden de IOC-leden eerder dit jaar slechts kiezen uit Peking en Almaty, Kazachstan. Alle Europese kandidaten haakten af. 'We moeten de uitslag van de burgers accepteren', zei Alfons Hörmann, topman van het Duitse olympisch comité, tegen persbureau AP. 'De Spelen en Duitsland vormen op dit moment geen goede match.'

Voor IOC-voorzitter Bach is de uitslag een hard gelag. Sinds zijn uitverkiezing, ruim twee jaar geleden, reist hij als onvermoeibaar pleitbezorger van olympische idealen de wereld over. Er gaat vrijwel geen week voorbij zonder dat hij een premier of president de hand schudt. Hij sprak de Verenigde Naties meermaals toe.

Via die intensieve sportdiplomatie tracht Bach de populariteit van het IOC op te vijzelen. Een kernpunt van de zogeheten Agenda 2020, een hervormingplan van 40 punten dat eind 2014 unaniem werd aangenomen door het IOC, is dat het organiseren van de Spelen goedkoper en duurzamer moet worden. Niet langer is het de bedoeling dat landen 40 miljard euro uitgeven, het bedrag dat kleeft aan de Winterspelen van Sotsji. Hamburg schatte de kosten voor 2024 op 7,4 miljard euro.

IOC-president Thomas Bach Beeld anp

6,7 miljoen euro

Volgens Nikolas Hill, de directeur van het Hamburgse bidcomité, is de uitslag van het referendum niet alleen te wijten aan de reputatie van het IOC. Tegen persbureau Reuters zei hij dat de terroristische aanslagen in Parijs een rol hebben gespeeld, net als de aanhoudende dopingproblemen in toonaangevende sporten als atletiek en de kosten van de vluchtelingencrisis.

Ook de misstanden rondom de organisatie van de WK voetbal in 2006 zouden een rol hebben gespeeld. De Duitse voetbalbond wordt er sinds kort van verdacht 6,7 miljoen euro te hebben overgemaakt aan de FIFA in ruil voor stemmen waarmee het toernooi is binnengehaald. Hill: 'Het heeft allemaal niks te maken met dit bid, maar het stoort en irriteert de mensen.'

Hamburg werd eerder dit jaar als kandidaatstad verkozen boven Berlijn, mede uit vrees voor tegenstand bij de bevolking van de hoofdstad, die de Zomerspelen van 1936 organiseerde. Daarmee blijft München voorlopig de laatste Duitse stad die het evenement huisvestte, in 1972. Die Spelen gingen de geschiedenis in door de gijzeling van de Israëlische sportequipe door Palestijnse terroristen, waarbij elf Israëliërs het leven lieten. Kanselier Merkel liet weten het spijtig te vinden dat Hamburg niet langer kandidaat is.

Op het vervolg van het bidproces kan Bach nauwelijks gerust zijn. Weliswaar hebben de vier resterende kandidaten geen referenda aangekondigd, maar dat betekent allerminst dat ze niet voortijdig kunnen afhaken. Rome trad terug uit de race voor de Zomerspelen van 2020, gewonnen door Tokio, vanwege de financiële crisis. Het is onduidelijk hoe serieus de kandidatuur van Boedapest is.

Geen officieel rotatiesysteem

In Parijs is de veiligheid vanwege de recente terroristische aanslagen helemaal een heikele kwestie geworden. Het is kostbaar het risico van aanslagen in een wereldstad te minimaliseren.

Tot nu toe leek de Franse hoofdstad favoriet vanwege sterke eerdere pogingen de Spelen binnen te halen en vanwege de historie. De olympische beweging is geworteld in Europa. Er bestaat geen officieel rotatiesysteem, maar tot nu toe werden de Zomerspelen elke twaalf jaar op dit continent gehouden. Op Londen (2012) volgen Rio de Janeiro (2016) en Tokio (2020). In 2024 is dus Europa weer aan de beurt.

Maar voorlopig lijkt alleen Los Angeles immuun voor de publieke argwaan tegenover de Spelen. In een recente peiling bleek maar liefst 81 procent van de inwoners daar voorstander van de komst van ruim 10 duizend atleten naar de zonnige kuststad, die in 1932 en 1984 ook al als gastheer optrad. Dat cijfer moet de geplaagde Bach als troostmuziek in de oren klinken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden