Klopt dit wel? Deeltijdbanen

‘Geen personeelstekorten meer als vrouwen 1 uur per week extra werken’ - Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: als parttime werkende vrouwen één uur per week extra werken zijn er geen personeelstekorten meer in de zorg en in het onderwijs.

Kinderen in Amsterdam krijgen les in omgaan met geld. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Van wie komt de claim?

‘Vrouwen moeten harder aan het werk’, kopte De Telegraaf onlangs. De krant berichtte over een recent rapport van adviesbureau McKinsey. Hierin staat dat als vrouwen met deeltijdbanen in de zorg en het onderwijs een tandje bijzetten, de huidige tekorten in deze sectoren in theorie kunnen worden opgelost. Gemiddeld zou minder dan een uur per week extra volstaan. De zinsnede ‘in theorie’ liet De Telegraaf achterwege.

Klopt het?

De eerste auteur van de studie, Wieteke Graven, legt uit hoe haar team tot deze conclusie is gekomen. ‘We hebben gekeken naar het aantal openstaande vacatures. In de zorgsector waren dat er in het laatste kwartaal van 2017 28.400. Dit zijn vrijwel allemaal deeltijdfuncties. Omgerekend heb je het over ongeveer 720 duizend arbeidsuren per week waarvoor mensen worden gezocht. Dit aantal hebben we gedeeld door het huidige aantal banen van vrouwen die parttime werken in de zorg. Dat zijn er 905.100. Dan kom je uit op 48 minuten.’

Voor het onderwijs – 5.300 vacatures en 272 duizend in deeltijd werkende vrouwen – heeft McKinsey een vergelijkbare som gemaakt. Daar zouden de vrouwen 34 minuten meer moeten werken.

‘Op zich valt weinig aan te merken op deze berekening’, zegt arbeidseconoom Jan van Ours van de Erasmus Universiteit Rotterdam desgevraagd. ‘Maar het is natuurlijk wel een theoretische exercitie. Als het in de praktijk werkelijk zo simpel was, waren er nu niet duizenden vacatures. Je kunt de tekorten niet oplossen door mensen hier en daar een uurtje extra te laten werken. Zo flexibel zijn die sectoren niet. Als een school een extra klas begint, vergt dat een nieuwe leerkracht. Je kunt dat niet ondervangen door alle reeds werkzame docenten op die school extra te laten werken. Voor de zorg geldt min of meer hetzelfde.’

Graven onderkent dat het geen simpele opgave is. ‘Maar’, zegt ze, ‘grotere deeltijdbanen zijn wat ons betreft wel een belangrijke oplossingsrichting in de zorg en het onderwijs.’

Ze voegt eraan toe dat de tekorten de komende jaren alleen maar zullen toenemen. Onder meer door vergrijzing zal het aantal banen de komende zes jaar in de zorgsector naar verwachting met 124.200 groeien en met 11 duizend in het onderwijs. Dat becijferde het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt van de Universiteit van Maastricht. 

Ook het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport luidt de noodklok. In het rapport Werken in de Zorg stelt het ministerie dat er in 2022 een tekort dreigt van 100- tot 125 duizend medewerkers in de zorg. 

Conclusie

Er zijn meer werknemers nodig. In theorie kunnen de tekorten worden opgelost door parttime werkende vrouwen meer uren te laten draaien, maar in de praktijk is dat erg lastig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.