ReportageKoning bezoekt boa's

Geen pepperspray voor de boa’s, maar wel een hart onder de riem van de koning

De boa’s hebben het niet altijd gemakkelijk, nu ze moeten toezien op het naleven van de coronaregels. Koning Willem-Alexander stak hen in Leiden een hart onder de riem. 

Koning Willem-Alexander in gesprek met boa's in Leiden. Beeld EPA

Leiden is hem niet onbekend, zegt Willem-Alexander, maar er waren in elk geval nog geen boa’s toen hij er eind jaren tachtig ging studeren. Maandagmiddag deed de koning zijn oude studentenstad aan voor een verrassingsbezoek aan de buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s). De beroepsgroep die, samen met de politie, de taak heeft om toe te zien op de naleving van de coronaregels.

Niet altijd een dankbare taak, zo vertellen de handhavers die tot hun verbazing de koning treffen. Hij zoekt ze op in het nieuwe stadskantoor aan de Bargelaan, waar ook de meldkamer van de boa’s is. Voor het centraal station, waar lukraak gestalde fietsen sinds jaar en dag de boa’s bezighouden. En bij molen de Valk op de Lammermarkt, waar sinds kort de woensdag- en zaterdagmarkt worden gehouden, omdat het voor de kramen te krap is geworden aan de Nieuwe Rijn en de Botermarkt.

Verwarring

Zeker in het begin waren de coronaregels lang niet altijd even duidelijk; vormt een studentenhuis aan het Rapenburg nu wel of niet één huishouden? En zo ja, mogen de bewoners dan ook dicht op elkaar aan de straat of in het park gaan zitten?

Anders dan Amsterdam voerde Leiden geen vaarverbod in om de drukte op het water te beteugelen. Maar wat mag er nu wel en niet, als je met je bootje over het Galgewater en de Witte Singel gaat varen? ‘Een hele poos was dat onduidelijk’, zegt Maurits, wijkboa in Leiden-Noord, tegen de koning. ‘Aan het begin van de lockdown was het prachtig weer, het was druk op het water. Maar mocht je nu wel of niet met twee gezinnen in één bootje?’

Doel was niet om iedereen ‘patsboem’ een boete te geven, vertellen de boa’s, en de meeste inwoners zijn van goede wil. Beruchte coronafeesten zijn er amper geweest in Leiden, al hadden groepen jongeren zeker moeite om zich aan de regels te houden. Ze doorverwijzen voor een ‘interventie’ bij Bureau Halt had effect. Maar het hiep nog meer als ook de ouders werden ingelicht.

Werkbezoeken

Veel ceremonies en grote werkbezoeken van koning Willem-Alexander en koningin Máxima zijn afgeblazen vanwege de coronamaatregelen. In het begin skypten en belden ze veel vanuit het paleis, bijvoorbeeld met ziekenhuismedewerkers en en andere zorgverleners. De laatste tijd is er een reeks kleinere koninklijke bezoeken in het land geweest om te praten over de gevolgen van de pandemie, en om steun en waardering uit te spreken.

Koning Willem-Alexander met de Boa’s in de binnenstad van Leiden.Beeld BSR Agency

Máxima ging naar een supermarkt en een afvalbedrijf in Nijmegen en ze sprak op Texel over de gevolgen voor het toerisme. Willem-Alexander ging in Amersfoort naar het bedrijf Nederland Isoleert, omdat de verduurzaming van woningen vertraging oploopt door de coronacrisis, en hij bezocht de crisisorganisatie van de gemeente Apeldoorn.

Pepperspray

In Leiden gaat het bij de boa’s slechts zijdelings over de vraag of de handhavers ook moeten worden uitgerust met zelfverdedigingsmiddelen zoals pepperspray of een wapenstok. Nikita, een van de ‘jeugdboa’s’ in Leiden, is in elk geval blij met de bodycam die ze sinds een half jaar als proef heeft.

‘De bodycam helpt’, vertelt ze aan de koning. Een tijdje geleden werd ze met een collega belaagd door een groep jongeren. ‘Ze kwamen wat al te dicht om ons heen staan, er werd wat gesmoesd, het was geen prettige situatie. Toen ik de bodycam aanzette, had dat meteen effect.’

‘We moeten het toch vooral met onze mond doen’, zegt Johan, al jarenlang handhaver in Leiden. ‘Daarmee kom je het verste, dat is ons belangrijkste wapen. En gelukkig zijn de meeste mensen van goede wil.’

Toch is de situatie soms wel eens dreigend, vertelt Caroline op de Lammermarkt aan de koning. Nog niet zo lang geleden werd ze lastiggevallen door een dakloze, die per se door haar en een collega wilde worden aangehouden. ‘We probeerden de situatie te de-escaleren, maar mijn collega kreeg een harde klap in het gezicht.’

Later bleek dat de man een mes bij zich had en al willekeurige mensen had bedreigd. ‘Toen was ik toch blij met mijn steekvest en handboeien. En ik was heel blij met het kaartje dat ik later van de burgemeester kreeg.’

Beeld BSR Agency

Minder discipline

De coronacrisis is nog geen gelopen race, beseffen de Leidse handhavers. Nu de regels versoepelen, de winkelstraten weer drukker en de terrassen voller worden, verslapt de discipline. En soms is het bijna onmogelijk om genoeg afstand te houden. Zoals op zaterdagen in de Haarlemmerstraat, de drukste winkelstraat van Leiden. Het is vaak geen onwil, vertellen de boa’s aan de koning, en de steegjes zijn niet gebouwd op de anderhalvemeterregels.

Als ze de koning hebben uitgezwaaid, poseren de handhavers met hun fietsen bij molen De Valk aan de Lammermarkt. ‘Het is supergaaf dat de koning bij ons op bezoek is gekomen’, zegt teammanager Ine Koevoet. ‘Het is een hart onder de riem voor alle handhavers in Nederland. We hebben normaal al een moeilijk vak, maar nu helemaal. Wij moeten op grote groepen af om ze aan te spreken, maar we willen ’s avonds weer gezond thuiskomen.’

Meer over handhaving van coronaregels
Eerder ging de Volkskrant op pad met de Haarlemse handhavers Ferry en Richard. ‘Tja, deze man wilde een beetje aandacht.’

Quiz: Wat weet jij van de nieuwe lockdownregels?
Met Pinksteren kwam Nederland weer een beetje verder tot leven. Maar het regeldoolhof van de anderhalvemetersamenleving blijft even ondoorgrondelijk. We leggen je een aantal situaties voor. Zou jij een boete krijgen?

Boa’s worden uitgerust met wapenstok
Buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) krijgen binnenkort een korte wapenstok. Na overleg tussen minister Grapperhaus en de vakbond zijn er nieuwe afspraken gemaakt over wapengebruik. Boa’s vragen al langer om extra middelen, zoals pepperspray. Er wordt ook onderzoek gedaan naar mogelijk gebruik van tasers. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden