REPORTAGE

Geen Oegandees lijkt blij met verkiezingsuitslag

De Oegandese president Yoweri Museveni werd zaterdag herkozen, maar dat leidde niet tot een feeststemming in Kampala. In de straten van de hoofdstad klonk gejuich noch boegeroep toen de verkiezingsuitslag bekend werd gemaakt. Zowel de winnaars als de verliezers maakten een verdoofde indruk.

Kinderen spelen voor een campagneposter van de Oegandese president Yoweri Museveni. Beeld afp

In het centrum van de hoofdstad waren veel winkels al de hele dag dicht. De grootste drukte daar kwam voor rekening van patrouillerende agenten en militairen. De bevolking, ook de mensen die hun stem hadden uitgebracht voor de herverkiezing van Museveni, bleef thuis. Op tv voetbalde Arsenal.

Het was beangstigend rustig - waarschijnlijk precies zoals Museveni zijn 31ste regeringsjaar wenste in te gaan. De waarnemers van de Europese Unie, de enige groep die flinke kritiek had op het verkiezingsproces in Oeganda, hadden eerder die dag gesproken van een 'sfeer van intimidatie'. De president had bij rivalen links en rechts uiterst stevige nekklemmen geplaatst.

Een van hen was zijn belangrijkste tegenkandidaat, zijn vroegere strijdmakker Kizza Besigye, die volgens de kiescommissie ruim 35 procent van de stemmen had gewonnen. Nadat Besigye in de dagen ervoor tot drie keer toe was gearresteerd, werd besloten hem huisarrest te geven. Een groep agenten bewaakte de ingang tot het zandpad dat naar zijn residentie leidt. Ook Besigye's telefoon was afgesloten.

Verklaring

De oppositieleider liet niettemin een verklaring uitkomen waarin hij zei dat de wereld had kunnen zien 'hoe frauduleus dit militaire regime is'. Eerder had hij gezegd bij een nederlaag niet naar het gerecht te zullen stappen, maar met zijn medestanders de straat op te gaan. Het kwam er nog niet van. Besigye's kiezers voelden de nekklem eveneens en durfden ook zondag het protest niet aan.

Het is niet eens onwaarschijnlijk dat Museveni een meerderheid van de stemmen heeft gekregen. Zelfs jonge kiezers, die in hun leven nog nooit een andere president hebben gekend, zeiden bang te zijn voor de chaos die bij verlies mogelijk zou uitbreken. Maar dat een stem op Museveni geen liefdesverklaring voor zijn bewind was, bleek uit het feit dat negentien van zijn ministers hun parlementszetel verloren.

Op donderdag, de verkiezingsdag, en de dagen erna probeerden de Oegandese autoriteiten ook een elektronische nekklem te leggen om de sociale media in het land. Dat mislukte jammerlijk. De gebruikers van Facebook en Twitter downloadden massaal een zogeheten VPN, een virtuele omweg, en volhardden in hun barrage aan klachten over vermeende misstanden. Museveni had zich tijdelijk teruggetrokken op zijn boerderij en zal er zijn schouders over hebben opgehaald.

De president haalde zijn doel, een snelle herverkiezing zonder tweede ronde, en liet daarmee feitelijk zien een zeer effectieve campagne te hebben gevoerd. Dat een financieel belangrijke bondgenoot als de Verenigde Staten hem niet feliciteerde, is hooguit van later zorg. De op het oog kritische EU ('onze aanbevelingen zijn de afgelopen jaren eigenlijk nooit opgevolgd') gaf al aan een 'vriend' van de Oegandese bevolking te zullen blijven.

Zaterdag laat in de avond kwam in Kampala het verkeer weer een beetje op gang. Wie goed keek en luisterde, kon een auto met twee passagiers zien. Traag, bijna weifelend, klonk hun overwinningsclaxon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.