NieuwsImpeachment

Geen nieuwe getuigen of dagvaardingen: Senaat sabelt voorstellen Democraten neer

De Republikeinse senatoren hebben op de eerste dag van het impeachment-proces alle Democratische voorstellen verworpen, tot groot genoegen van president Trump. Er worden voorlopig geen nieuwe getuigen gehoord. Ook worden het Witte Huis en ministeries niet gedagvaard om stukken over te dragen.

De Democratische fractieleider Chuck Schumer beantwoordt vragen tijdens een pauze.Beeld AFP

Na een marathonsessie van bijna 13 uur, waarin sommige leden vochten tegen de slaap, ging de Senaat woensdag akkoord met het Republikeinse voorstel hoe het impeachment-proces moet verlopen. De Democraten hadden stiekem gehoopt dat ze de steun zouden krijgen van enkele Republikeinen. Maar al hun elf voorstellen werden door de 53 Republikeinse senatoren afgewezen. De Democraten zijn met 47 leden in de minderheid.

Een telefoontje van de Amerikaanse president Donald Trump aan zijn Oekraïense collega kan hem zijn presidentschap kosten. Wat besprak Trump met Zelenski? Is er sprake van een serieuze schending van de wet door de president? En wat is impeachment eigenlijk? Lees alles in ons dossier.

Het afzettingsproces gaat vandaag echt van start. De Democraten krijgen drie dagen de tijd om uiteen te zetten dat Trump afgezet moet worden omdat hij zijn macht heeft misbruikt in de Oekraïne-affaire en het onderzoek hiernaar heeft gedwarsboomd. Hierna komt het presidentiële team aan de beurt om te betogen dat Trump niets verkeerds heeft gedaan en dat er geen enkele grond was voor het impeachment-onderzoek door het Huis van Afgevaardigden. Vervolgens kan de Senaat vragen stellen.

De president hield zich, voor zijn doen, op de vlakte. Op het World Economic Forum in Davos reageerde Trump met slechts één tweet op de urenlange discussies in de Senaat. Hierin riep hij opnieuw op de transcriptie van het telefoongesprek met de Oekraïense president Zelenski te lezen, betogend dat hij hem niet onder druk heeft gezet om oud-vicepresident Joe Biden te onderzoeken. Wel retweette hij talloze berichten van partijgenoten die de impeachment bekritiseerden.

De honderd senatoren mogen tijdens de lange zittingen van het afzettingsproces alleen luisteren. Als ze vragen hebben, moeten ze die schriftelijk stellen. Beeld AP

Doofpot

De Democraten gebruikten hun voorstellen om hun betoog kracht bij te zetten dat het proces in de Senaat doorgestoken kaart is. Congreslid Adam Schiff, die de aanklagers leidt, benadrukte voortdurend dat de Republikeinen uit zijn op een ‘doofpot’ om Trump te vrijwaren. Volgens Schiff willen de Republikeinse fractieleider Mitch McConnell en zijn collega’s geen nieuwe getuigen horen, omdat ze bang zijn dat nog meer naar buiten zou komen over Trumps handelen.

‘De Amerikanen hebben recht op een eerlijk proces’, zei Schiff. ‘De Republikeinse senatoren staan voor de keus om de feiten boven water te halen of om mee te doen met McConnell en president Trump om ze in de doofpot te stoppen’, aldus de Democratische minderheidsleider in de Senaat, Chuck Schumer. ‘Dit is een historisch moment. Heel Amerika kijkt mee.’

De Democraten willen onder andere Trumps voormalige nationale veiligheidsadviseur John Bolton horen. Bolton noemde Trumps druk op Zelenski en de inzet van Amerikaanse militaire hulp als drukmiddel een ‘drugsdeal’, zeggen Boltons vroegere medewerkers. De Democraten vinden ook dat naaste medewerkers van de president, zoals chef-staf Mick Mulvaney, gedwongen moeten worden te verschijnen.

De machtige Republikeinse fractieleider Mitch McConnell verlaat de zaal van de Senaat. Pas na bijna dertien uur vergaderen, kwam 's nachts een einde aan de eerste dag van het afzettingsproces.Beeld AFP

Irritatie

Zoals verwacht zorgde het hameren van de Democraten op het horen van nieuwe getuigen voor irritatie bij de Republikeinen. McConnell en zijn collega’s willen dat de Senaat eerst het verhaal van de aanklagers en Trumps team aanhoort. Daarna kan alsnog worden besloten om figuren zoals Bolton, of Bidens zoon Hunter die de Republikeinen graag aan de tand willen voelen, te dagvaarden. De Republikeinen wezen erop dat dit ook de procedure was bij president Clintons afzettingsproces.

Ook werd de Democraten voorgehouden dat zij tijdens de impeachment in het Huis geen pogingen ondernamen om Bolton, Mulvaney en andere Trump-medewerkers te horen. Volgens de Republikeinen bewijst dit dat de Democraten veel te gehaast te werk zijn gegaan en dat ze de president zo snel mogelijk wilden aanklagen. Schiff en zijn collega's zeggen dat zo'n stap zou leiden tot lange procedures bij de rechter. Trump kan zich als president beroepen op zijn executive privilege om te voorkomen dat gesprekken met zijn medewerkers bekend worden. 

‘Niemand zal de leden van de Amerikaanse Senaat dicteren wat de Senaats-regels moeten zijn’, aldus McConnell op bitse toon over de voorstellen van de Democratische aanklagers. De Republikein gaf ze wel op één punt hun zin: ze krijgen een extra dag om uit te leggen waarom Trumps afzetting hard nodig is. Een onzekere factor na de eerste fase van het proces, is de houding van vier Republikeinse senatoren. Een van hen is oud-presidentskandidaat Mitt Romney, niet bepaald een aanhanger van Trump. Zij hebben laten doorschemeren dat zij openstaan voor het horen van nieuwe getuigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden