Geen meesterwerk, wel een taboe doorbroken

Na haar controversiële roman De verstotene uit 2006 moest Naima El Bezaz zich terugtrekken uit de publiciteit omdat ze serieus bedreigd werd door leden uit de Marokkaanse gemeenschap waartoe ook zij behoort....

‘Ik trok me terug in mijn schulp en een paar maanden later was mijn geest letterlijk gebroken’, schrijft ze in het nawoord van haar nieuwe boek Het gelukssyndroom, dat ontstaan is uit ‘therapeutische noodzaak’.

Schrijven om je ervaringen met ziekte en dood te verwerken kan heel heilzaam zijn, maar moet je dat dan ook publiceren als je al op de eerste pagina stelt ‘dit wordt geen meesterwerk, want pretenties heb ik niet’? Niet als je een goede roman de wereld in wilt sturen, wel als het je vooral gaat om het doorbreken van het taboe rond psychische ziekten, binnen met name allochtone kringen. En dat is hier duidelijk het geval.

El Bezaz heeft gekozen voor een mengvorm van een dagboek en een roman. De ik-figuur Layla, een alter ego van de schrijfster, zit in een hotelkamer en schrijft in één nacht het hele verhaal op over haarzelf en haar inmiddels aan darmkanker gestorven vriendin Marit.

Onder het kopje ‘zero’ vertelt Layla over haar huidige gemoedstoestand en over het schrijfproces, op een toon die naarmate haar verhaal vordert steeds therapeutischer klinkt.

In het verhaal over de vriendinnen, dat zich voor een deel in Marokko afspeelt, zit meer beweging, maar echt meeslepend wordt het nergens, omdat de schrijfster zich niet aan haar gevoelens lijkt te durven overgeven.

Zoals in menig roman van en over ‘een nieuwe generatie van nieuwe Nederlanders’ komt de Marokkaanse gemeenschap er ook hier niet best af, en rammelt het Nederlands soms. Zinnen als ‘iedereen zocht de veiligheid van hun kamer’, ‘behept met de last die ik met me mee ben gaan dragen’ en ‘alles is ermee doortrokken’ zijn kennelijk ook aan het oog van de redacteur ontsnapt.

Het gelukssyndroom is als roman misschien niet zo geslaagd, maar het getuigt van moed en veerkracht dat El Bezaz opnieuw een taboe heeft willen doorbreken.

Edith Koenders

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden