Geen kritische visie, geen koloniaal epos

Ergens tussen kolonialisme en post-kolonialisme is The Four Feathers de weg kwijtgeraakt...

DS

De Indiase regisseur Shekhar Kapur, vier jaar geleden succesvol met het kostuumdrama Elizabeth, weet heel goed dat het niet meer mogelijk is de Engelse militairen die de vorige eeuw in Soedan vochten af te schilderen als helden met een missie. Maar de inmiddels geaccepteerde waarheid - de Britten als onderdrukkers en uitbuiters - laat de film ook niet zien. Dus blijft de vraag: wat deden ze daar eigenlijk in Afrika?

Vechten tegen de moslims; radicale islamieten waren ook in de negentiende eeuw al een goede aanleiding voor oorlog.

Daarom wordt een elitecorps, the Royal Cumbrian Regiment, er naartoe gestuurd om het op te nemen tegen de woeste, bloeddorstige horden van de Mahdi, de plaatselijke messias. Eén van de officieren bedenkt zich echter, en dient een dag voordat hij wordt uitgezonden zijn ontslag in.

Eigenlijk wilde Harry Faversham (gespeeld door

Heath Ledger) nooit echt in het leger, realiseert hij zich. En is het leven met zijn verloofde Ethne (een rol van Kate Hudson) niet veel belangrijker?

Zwakke excuses, die Harry op een zware straf komen te staan: een bode bezorgt hem een doosje waarin zich vier veertjes bevinden. Een symbool voor lafheid dat de jonge Brit zo in de war brengt dat hij alsnog naar Soedan vertrekt om aan zijn wapenbroeders zijn moed te tonen.

The Four Feathers is de zevende verfilming van een roman van A.E.W. Mason - drie zwijgende films, twee geluidsversies en een tv-film gingen eraan vooraf. Het geeft wel aan dat het boek elementen bevat die heel aantrekkelijk kunnen zijn.

Zoals landschappen waarin plotseling heidense legers aan de horizon kunnen verschijnen, en geliefden die door oorlog en trots en eergevoel uit elkaar worden gedreven.

Fotogeniek zijn de Afrikaanse prinses die als slavin wordt verhandeld en de soldaten die, verborgen onder het zand, opeens uit de grond omhoog komen. Maar tot een imposant geheel leiden zulke beelden niet.

Dat zou kunnen liggen aan de conflicten die tijdens de montage van The Four Feathers ontstonden tussen Kapur en de Amerikaanse producent Miramax. Tussen de kritische visie van de regisseur op de Britten in de woestijn, en de ambitie van Miramax een epos als Lawrence of Arabia te maken, werd geen samenhangend compromis gevonden.

Belangrijker lijkt het dat Masons verhaal te gedateerd is om door welke regie dan ook gered te kunnen worden. Wanneer Harry in Soedan arriveert en kort daarop in de woestijn ligt uit te drogen, ontfermt een strijder zich over hem. Een nobele wilde, die geen ander doel heeft dan de beschermengel en dienaar van de blanke held te zijn. Van zo'n reusachtig koloniaal cliché valt echt niets meer te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden