Geen krachtpatser maar poëet

Een van de grote stilisten onder de jazzdrummers, Paul Motian, is dinsdag in New York overleden aan de beenmergziekte MDS.


De tachtig jaar geworden Stephen Paul Motian, Amerikaan van Armeense afkomst, dankt zijn plek in het jazzpantheon vooral aan zijn werk met pianist Bill Evans, van 1959 tot 1964, dat de grondslag legde voor het moderne pianotrio: bas en slagwerk werden bevrijd van de begeleidersrol en opereerden gelijkwaardig aan de toetsen.


Motian deed veel meer dan de maat aangeven, hij omspeelde die met melodieuze variaties waarin het ritme voelbaar bleef.


In het kwartet van Keith Jarrett had hij een even belangrijke functie, maar zijn samenwerking met weer een andere grote pianist, Paul Bley, maakte zijn spel nog losser en vrijer: aan diens romantische free jazz voegde hij een veelkleurige stroom accenten toe. Later liet Motian, die als actief freelancer ook speelde met prominenten als Lee Konitz, Don Cherry en Carla Bley, zijn ingebouwde swing steeds meer terugkeren.


Tijdens de tweede helft van zijn carrière manifesteerde Motian zich vooral als leider van zijn eigen groepen. Die voerden zijn composities uit, ogenschijnlijk simpele, fascinerende stukken die veel ruimte schiepen voor improvisatie, maar ook klassiekers uit het beboptijdperk, van Charlie Parker, Bud Powell en anderen. Dat deed hij vooral met zijn Electric Bebop Band, waarin opvallend genoeg geen pianisten zitting hadden, maar twee of drie gitaristen tegelijkertijd. Zijn bekendste en misschien wel beste ensemble was het trio met gitarist Bill Frisell en tenorsaxofonist Joe Lovano, ook een collectief met één harteklop. Motian nam platen op voor Soul Note, zoals het meesterlijke Memoirs met Paul Bley en bassist Charlie Haden, voor Winter & Winter (de reeks On Broadway) en voor ECM.


In tegenstelling tot veel andere sterke slagwerkpersoonlijkheden was Paul Motian geen krachtpatser, maar een muzikant met veel licht en lucht in zijn sobere, poëtische spel, waarin iedere noot betekenis had.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden