Geen kouwe drukte, dat is Johan Cruijff

Op de foto met Johan Cruijff: de een stond uren voor de poort, de ander liep hem tegen het lijf. Het Amsterdam Museum toont verhalen en kiekjes van mensen die Nederlands grootste voetballer ooit hebben ontmoet.

De foto's zijn aandoenlijk, soms staat de inzender er nauwelijks op, soms is Cruijff amper te zien. Het geeft aan hoe bijzonder de kiekjes zijn voor de inzenders. Toen ze hem beet hadden, dachten ze: nu of nooit. Ter gelegenheid van Cruijffs 65ste verjaardag in april dit jaar vroeg het Amsterdam Museum naar foto's van en verhalen over ontmoetingen met Neerlands beste voetballer. Het resultaat is vanaf vrijdag te zien.


De een heeft een toevalstreffer, de ander heeft uren staan wachten voor de poorten van De Meer, het voormalige stadion van Ajax om zijn zoontje van nog geen jaar in Cruijffs armen te drukken. De een kan van de zenuwen geen woord uitbrengen, de ander weet zich zijn volzinnen haarscherp te herinneren.


Het langst gewacht heeft Jan Papenburg. Hij ging 31 jaar nadat hij Cruijff had zien invallen tegen DWS (2-0, beide goals van Cruijff) met zijn idool op de foto. Na de prijsuitreiking van het schoolvoetbaltoernooi op de Dam schoot hij Cruijff aan.


Papenburg knipt, plakt en verzamelt wat hij maar kan vinden over Cruijff. Hij heeft 60 plakboeken en 'gewone' boeken. 'Ik kan mij een leven zonder Johan Cruijff niet voorstellen.'


Ad van Rijn is er geen seconde mee bezig geweest om met Cruijff op de foto te komen. Dansend op een tuinfeest 'in de buurt van Haarlem' werd hij op zijn schouder getikt door iemand die zei 'hallo, ik ben Johan Cruijff'. Van Rijn 'zag het meteen: die man die klopt, die is oké'. Geen kouwe drukte, dat is Johan Cruijff. Voor Van Rijn was de zomer van 2005 er 'een om nooit te vergeten'.


Wat Johan Cruijff al generaties lang betekent, is mooi verwoord door reisleider M'Barek, die hem in Marrakech tegen het lijf liep. Hij zei: 'Goedemiddag, ik ben M'Barek, zoon van een immigrant, die in 1979 in het kader van gezinshereniging in Krommenie bij mijn vader kwam wonen. Hij had in zijn huis twee posters aan de muur: een van Mohammed Ali tegen Leon Spinks en een van Johan Cruijff juichend en scorend voor Oranje!'


Johan & ik, Persoonlijke ontmoetingen met Johan Cruijff, Amsterdam Museum, 7 december 2012 t/m 12 mei 2013.


'We moeten Cruijffs erfgoed bewaren'


Tot zijn verbazing ontdekte Paul Spies dat het Amsterdam Museum niets van Johan Cruijff had toen hij vier jaar geleden aantrad als directeur. Die leemte wil hij vullen met de tentoonstelling Johan & ik. De drie trofeeën die de oud-voetballer in bruikleen heeft gegeven, wil Spies graag voor altijd exposeren. 'Ik ga proberen hem te verleiden met onze prachtige presentatie. Zijn belangrijke prijzen behoren in het Amsterdam Museum als relieken in een tempel.'


De Gouden Bal (Europees voetballer van 1974), de Eddy PG trofee (Nederlands voetballer van het jaar, 1972) en een kleine versie van een van de drie Europa Cups 1 die Cruijff met Ajax won, wil Spies toevoegen aan de permanente tentoonstelling Amsterdam DNA. Die loodst de bezoeker door de geschiedenis van de stad. 'We moeten het erfgoed van Amsterdams beroemdste zoon bewaren voor de gemeenschap, dat is onze taak.'


Spies, Ajax-fan, Cruijff-adept en maker van het Ajax Museum in de Arena, heeft Cruijff een keer of vijf ontmoet. 'Ook ik was meteen verkocht. De meeste helden vallen tegen als je ze ontmoet. Bij Johan gebeurt iets geks, alsof je in zijn aura stapt.


'Hij wordt continu belaagd en heeft altijd belangstelling voor je. Die koninklijke dimensie komt mooi naar voren in Johan & ik.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.