Geen koningssloep, wel een koningsvaart op het IJ

Veiligheid is het hoofdthema van de Koningsdag in Amsterdam. Daarom kiest de burgemeester voor het IJ en blijft de koningssloep op het droge.

AMSTERDAM - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima maken na de inhuldiging op 30 april een tocht op het IJ. Het ruime IJ is makkelijker te beveiligen dan de grachten en de nauwe straatjes eromheen.


Amsterdam wil er een koninklijke Sail van maken. De 'mini-Sail' is alleen voor genodigde schippers, het is niet de bedoeling dat schepen spontaan aansluiten. Het IJ wordt afgesloten.


De 'koningsvaart' duurt anderhalf uur. Onderweg zijn er optredens - 'kunst, cultuur en sport van hoogwaardig niveau' - en kan het publiek het paar toezwaaien.


De keuze voor het IJ biedt burgemeester Eberhard van der Laan een koninklijke uitweg voor de koningssloep, de roeiboot met twintig adelborsten aan de riemen. De golfslag kan een probleem zijn voor het ranke en windgevoelige schip. De roeisloep is ook niet wendbaar en dat is uit veiligheidsoverwegingen onwenselijk.


Van der Laan moet in zijn maag hebben gezeten met het aanbod van het Scheepvaartmuseum om de koningssloep vaarklaar te maken. Het is nooit de bedoeling geweest dat de sloep, die al 50 jaar op het droge ligt, zou worden ingezet. Een galeiboot is ook niet meer van deze tijd.


Willem-Alexander en Máxima zullen varen met de MS Havenbeheer van de havendienst van Amsterdam, waarmee Beatrix op de Amstel vaart op Bevrijdingsdag. Tot teleurstelling van nautische liefhebbers, voor wie de schuit een hoekige rondvaartboot is zonder historie en allure.


Amsterdam wil de gebruikelijke feesten op 30 april zo veel mogelijk laten doorgaan. Er zijn 225 aanvragen voor festiviteiten ingediend. De gemeente moet nog besluiten over de aangevraagde vergunningen, waaronder tien commerciële dancefeesten aan de randen van de stad.


Met extra activiteiten probeert Amsterdam publiek naar andere plekken te trekken. Het Museumplein wordt omgedoopt tot 'Oranjeplein', waar overdag via televisie-schermen de inhuldigingsplechtigheid is te volgen. 's Avonds is er een koningsbal met 'musical-achtige en romantische muziek'.


Jaarlijks trekt Amsterdam rond de 700 en 800 duizend bezoekers op Koninginnedag. Het verwacht er dit jaar zeker net zo veel. 'Iedereen is welkom', zei Van der Laan woensdag bij de presentatie van de ruwbouw van het programma. 'Maar om alles goed te zien, raad ik u aan voor de tv te gaan zitten.'


De dag kost Amsterdam 7 miljoen euro, met veiligheid als grootste post. Van der Laan bewandelt niet 'de rauwe weg' met de veiligheidsmaatregelen. Bewoners in de buurt van de Dam hoeven hun huizen niet uit, de stad wordt niet hermetisch afgegrendeld.


De sfeer in de stad is optimistisch en enthousiast, zei Van der laan. 'Totaal anders dan in 1966 en 1980. We gaan er een mooi feest van maken.'


In 1966 gooide Provo een rookbom tijdens de rijtoer van de zojuist getrouwde Beatrix en Claus. De inhuldiging van Beatrix in 1980 ontaardde in een veldslag tussen oproerkraaiers en de politie.


Voor tegenstanders van de monarchie is nog geen ruimte gevonden, maar die komt er. 'Amsterdam blijft zichzelf, vrijheid van meningsuiting is heilig. De plaats die wij in gedachten hebben, zal verrassen', zei Van der Laan.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden