Geen invloed

Hebben columnisten enige invloed op de loop der dingen? De rel rond Paul Cliteur doet vermoeden van wel...

Columnisten grossieren in meningen. Maar ze moeten die standpunten wel goed kunnen verdedigen als zij zelf voor de verandering eens worden aangevallen. Wat dat betreft is Cliteur een slecht voorbeeld. De recente discussie met Job Cohen, voor de Vara-televisie, was een regelrechte afgang voor Cliteur.

Na bijna elf jaar deze column te hebben geschreven is het een mooi moment om vast te stellen hoe vaak ik er met een voorspelling of een analyse naast heb gezeten. Over invloed wil ik het niet eens hebben. Want al zou ik enige invloed gehad mogen hebben, dan nog zouden betrokkenen dat ontkennen.

Al mijn (ruim 250) columns staan op internet. Bij het schrijven van een nieuwe column raadpleeg ik ze regelmatig. Om te voorkomen dat ik te veel aandacht besteed aan mijn stokpaarden. En om te voorkomen dat ik te vaak van mening verander.

Bij mijn kritiek op de onderwijspolitiek blijk ik altijd gelijk te hebben gehad. Tien jaar geleden vond ik al dat het steeds groter maken van scholen tot veel problemen zou leiden. Het heeft nog wel heel lang geduurd voordat de politiek dat ook inzag.

Ik heb me vanaf het begin verzet tegen de invoering van het aio-stelsel. Promovendi, bloem van onze natie, werden afgescheept met een inkomen onder het minimumloon. Dit systeem werd ingevoerd mede onder druk van het bedrijfsleven. Bij de b's weten we wat dit voor ongelukken heeft veroorzaakt: lage studentenaantallen en een afgebladderd imago. Eindelijk heeft de politiek ook deze misstand rechtgezet.

Een mooi voorbeeld van de onmacht van een columnist is de kwestie van Europa. Voor wetenschappers is de Europese bureaucratie een ramp. Veel rompslomp. Veel formulieren.

Verplichte samenwerkingen met mindere partners. Veel reizen. Veel inefficie besluitvorming. Heel veel politiek. Met een kwade rol van het internationale bedrijfsleven dat met zijn subsidieafdelingen en onderlinge afspraken universiteiten oneerlijke concurrentie aandoet.

Het gaat bij Europese wetenschapspolitiek niet om iemands kwaliteit, maar om iemands nationaliteit. Wetenschap van het verkeerde soort en van mindere kwaliteit wordt gestimuleerd. En intussen houden de beleidsmakers maar vol dat het allemaal bedoeld is om beter te worden in de wetenschap dan de Verenigde Staten.

Als het doorgaat met de Europese wetenschap zoals het nu doorgaat, wordt het nooit wat.

Dat zeg ik nu. Ik zei het al in 1994. Velen van mijn collega's hebben het ook gezegd. Columnist Ronald Plasterk schreef het nog een paar weken geleden in de Volkskrant.

En toch zal het allemaal niets helpen. Onze minister van Onderwijs en de voorzitter van NWO hebben al lang in een kongsie besloten dat Europa hun speerpunt wordt. Daar kunnen politici en beleidsmakers zich waarmaken. Hun eigen nieuwe banen cren. Over de ruggen van de wetenschappers. Die onder steeds grotere Europese regelzucht bedolven zullen worden.

Ook de kwalijke rol van de media is een regelmatig terugkerend thema in mijn columns. Zonder enig resultaat. Integendeel. De domheid en anti-wetenschappelijkheid van de media blijken alleen maar toe te nemen. Astrologen, helderzienden en andere kwakzalvers komen regelmatig en uitgebreid aan het woord.

Ook de fundamentalistische bestrijders van kwakzalvers mogen geregeld hun rituele aanvallen herhalen. Waar maak ik me druk om? Ook zij hebben geen invloed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden