Geen illusies meer

Hoeveel illusies kunnen ons nog ontnomen worden? Verdraagzaamheid wordt gezien als een mantelwoord voor appeasement – een zeer verdacht begrip waarmee men wil aanduiden dat mensen à la burgemeester Cohen bereid zijn koffie of thee te drinken met een imam, zoals Neville Chamberlain in 1938 in München bereid was koffie...

Wie tolerant zegt, bedoelt eigenlijk heulen met de islam.

Dat we ooit een nuchtere natie zouden zijn geweest durft niemand na de begrafenis van André Hazes nog vol te houden.

Het poldermodel was in de jaren negentig een door Wim Kok en consorten ontwikkelde attractie voor buitenlandse toeristen, zoiets als Madurodam, de Efteling of wat vroeger werd vertegenwoordigd door Marken, Volendam en Sijtje Boes. Allemaal plaatsen waar de werkelijkheid werd voorgesteld als in een maquette. Alleen Tony Blair en Bill Clinton geloofden dat het poldermodel echt bestond.

En nu is ook de mythe van onze eerlijkheid vervlogen.

Ik heb het niet over de manier waarop ze in de bouw sjoemelen met regels aangaande veiligheid en illegale arbeiders. Ik heb het ook niet over werknemers van de KLM die in hun vrije tijd de ene keer diamanten roven, en de volgende keer OV-kaarten vervalsen. Ik heb het zelfs niet over fraude in de voetbalwereld die trouwens eerst nog maar eens bewezen moet worden, wat meestal niet lukt met zaken die het Openbaar Ministerie met een zekere gretigheid in de openbaarheid brengt.

Dat type casussen is als het ware allemaal gedekt door Johan Huizinga, de man die ons in een opstel uit 1934 de meeste illusies op het punt van open, eerlijk, recht door zee, nuchter en tolerant heeft aangepraat. Over onze integriteit schreef hij toen:

‘Indien ten onzent een hooge standaard van publieke eerlijkheid vèrgaande corruptie onmogelijk maakt, valt niettemin niet te ontkennen dat de Nederlander, in zekere burgerlijke gemoedelijkheid, een lichten graad van knoeierij of bevoorrechting van vriendjes zonder protest verdraagt’.

Onder Elco Brinkman een beetje foefelen met illegalen, een paar waardepapieren namaken, of een scheidsrechter omkopen – dat valt voor mij onder die ‘lichte graad van knoeierij’ waar ook Huizinga zich nooit kopzorg over heeft gemaakt.

Maar wat er bij de VVD gebeurt met die verkiezingen!

Daar is ofwel keihard vanuit het hoofdbestuur gemanipuleerd om de democratische uitverkiezing van Rita Verdonk tegen te gaan. Ofwel de procedure deugde, is trouwens ook nog door een notaris goedgekeurd, maar dan staat de voorzitter van de Tweede Kamer dus keihard en doelbewust te liegen als hij de gang van zaken ‘een democratische partij onwaardig’ noemt.

Met welke valse en bedrieglijke middelen wordt hier een burgeroorlog uitgevochten?

‘Ho, ho’, hoor ik iemand achter uit de zaal interrumperen, ‘je kunt een intern heibeltje toch niet ineens een burgeroorlog noemen?’

Nee, dat zou ik ook nooit hebben gedaan als het laatste debat tussen Rut en Donk gisteravond niet live op televisie werd uitgezonden alsof de finale van de Champions League aan de orde was, en als ze na afloop in Nova niet én Frits Bolkestein én Henk Kamp hadden uitgenodigd om als Cruijff en Van Hanegem de wedstrijd te analyseren.

Zijn ze bij de media krankzinnig geworden?

Zo’n uitspraak zou ik vroeger niet voor m’n rekening hebben willen nemen. Maar nadat ik afgelopen donderdagavond ook nog heb moeten kijken naar een onnozele televisiereportage onder de titel Rijden met Rutte, ben ik van mening veranderd, en zeg ik voluit: ja, ze zijn krankzinnig, zoals ik als lid van de VVD vandaag alsnog zou besluiten die mevrouw Veenendaal te verkiezen boven de cipier Rita en de blaag Mark.

Is Nederland in de war, zoals je nu weer overal leest?

Nee, hoor. We zijn meer dan ooit ons eeuwenoude zelf, d.w.z. intolerant, hysterisch en tot alle bedrog bij machte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden