Geen hand voor de minister; ze is vrouw

Imams debatteerden zaterdag in Soesterberg over onder meer de vrijheid van meningsuiting. Minister Verdonk bracht een bezoek, maar de islamitische voorman Salam uit Tilburg weigerde haar een hand te geven omdat ze vrouw is. 'Het wordt hoog tijd dat zij Nederlands leren,' aldus Verdonk...

Bijna drie weken geleden is de moord op Theo van Gogh nu, en Nederland gaat dag aan dag door met wat The Economist 'soul searching' noemde. Afgelopen weekeinde bestond de keuze uit een debat onder Turken over burgerschap, een symposium over 'de gijzeling van de islam', een ontmoetingsdag in het kader van de migrantenweek en het verbroederingsconcert in Amsterdam.

Vooral minister Verdonk en de Amsterdamse wethouder Ahmed Aboutaleb reizen stad en land af met een boodschap van zowel fermheid als verzoening.

Zaterdag is de beurt aan het conferentiecentrum Cenakel, een voormalig nonnenklooster in Soesterberg. Daar worden al 'inburgeringscursussen voor geestelijke bedienaren' verzorgd. In de voormalige kapel - te deum laudamus- kijken Maria Magdalena en de aartsengel Gabriël neer op een stuk of vijfentwintig imams, de meeste gestoken in traditioneel. In beslotenheid hebben ze in zes workshops gedebatteerd over vrijheid van meningsuiting, ze hebben gebeden en nagedacht over 'oplossingsrichtingen'.

Dan laat de minister met haar gebruikelijke directheid weten dat het ook voor imams hoog tijd wordt Nederlands te leren. Haar woorden worden in het Arabisch vertaald, waarna wethouder Aboutaleb verklaart dat hij zich 'in dit land nog nooit zo rot heeft gevoeld als de afgelopen twee weken'.

Aboutaleb groeit dagelijks in zijn rol van meevoelende, maar strenge grote broer van de moslimgemeenschap. In Soesterberg verklaart hij - naar eigen zeggen voor de eerste keer - dat moslims openlijk afstand moeten nemen van de moord op Theo van Gogh. 'De moordenaar beriep zich op de islam. Moslims moeten zeggen: nee, je deed het niet uit mijn naam. Niet alle moslims zijn terroristen, maar er zijn nogal wat terroristen die zich moslim noemen.'

Op het podium spreken de vertegenwoordigers van moslimorganisaties over bruggen slaan en het moet van twee kanten komen. Voorts moet er nog heel veel geïnvesteerd worden omdat de taalopleidingen tot nu toe niet toereikend zijn. Aan open dagen bij moskeeën wordt volop gewerkt.

Dat er inderdaad nog een en ander besproken en geïnvesteerd moet worden, blijkt als de minister, de wethouder en de moslimvertegenwoordigers zich een halfuurtje hebben teruggetrokken. Een van de achtergebleven imams, Fawaz Jneid van de As-Soennah moskee in de Haagse wijk Transvaal, gekleed in traditionele pij en kalotje, is niet te beroerd om via een tolk te vertellen wat hij ervan vindt.

'De minister zegt: we moeten strijden tegen het radicalisme. Wat bedoelt zij eigenlijk met radicalisme? Politici zeggen dat radicale imams een bedreiging zijn voor de democratie. Wie is hier een bedreiging? Verdonk is zelf een radicale minister. Haar toespraak op de Dam was één grote aanval op de islamitische gemeenschap. Ze zou eens onderzoek moeten doen onder allochtonen. Daar wordt zíj gezien als een bedreiging.'

Imam Jneid vraagt zich af wat er met integratie wordt bedoeld. Dat zijn dochter op school haar hoofddoek af moet doen? 'Nu moet ze weer met een shirtje en een kort broekje naar gymnastiek. Dat kan niet. De islam verbiedt geen sport, maar wel kleren die haar rondingen accentueren.'

Tot slot, over de al Tawheed-moskee in Amsterdam. 'Volgens de media een radicale moskee, omdat daar dat boek De weg van de moslim is gevonden. Ze willen die moskee sluiten, maar ze moeten bij de schrijver en de uitgever zijn.' Volgens de imam bestaat zoiets als een liberale of een radicale islam helemaal niet. 'Er is maar één islam. Er is wel verschil in de mate waarin men zich aan het boek houdt. Hier in Nederland heeft men een totaal verkeerd beeld. Islamitische straffen zullen hier niet worden uitgevoerd. Dat gebeurt alleen in moslimlanden .'

Op het podium staat een flap-over met - in het Arabisch - de besproken thema's. Dagvoorzitter Ljamai legt uit: toepassing van de wet, en met name van het inmiddels veelbesproken godslasteringsartikel 147; de arbeidsrechtelijke positie van de imams; de oriëntatie op Nederlandse waarden en normen en tot slot de interreligieuze dialoog.

Dan wil wethouder Aboutaleb nog één ding toevoegen aan zijn eerdere stevige woorden. Waarom staat in dat rijtje niet: kritiek op de islam? Waarom is er geen zelfkritiek van islamitische theologen? Imams moeten niet langer om pijnlijke kwesties als de positie van de vrouw heen draaien. 'Er is geen beter middel om jezelf te krabben dan de eigen nagel. Want als je het zelf niet doet, gaan anderen je krabben en dat kan buitengewoon vervelend zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden