Geen gewone junk

Lang niet alle alcohol- en drugsverslaafden leven op straat. Volgens Keith Bakker, die deze maand een nieuwe private afkickkliniek opende, bestaat de meerderheid van de verslaafden uit succesvolle mensen met een prima baan....

‘Ik heb een dubbelleven geleid’, vertelt Fay. Met gekruiste benen zit ze in een fauteuil in het chique Wassenaarse landhuis, waar sinds deze maand een particuliere afkickkliniek is gevestigd. Fay (niet haar echte naam) is een stijlvol geklede vrouw van begin veertig. Ze is academisch geschoold en heeft een goede baan. Wie haar op straat zou tegenkomen zou het niet denken, maar Fay was zes jaar lang heimelijk verslaafd aan alcohol.

Bij verslaafden denken veel mensen aan op straat rondschuifelende, werkloze, junks. Onterecht, zo blijkt. Want hoewel exacte cijfers ontbreken, bestaat de meerderheid van de verslaafden in Nederland uit mensen met een opleiding en een baan.

Uit gegevens van de Stichting Informatie Voorziening Zorg en het Trimbos Instituut blijkt dat ruim 1,2 miljoen Nederlanders kampen met een alcoholverslaving. Dertigduizend van hen zoeken daadwerkelijk hulp bij een kliniek. Van deze groep is 14 procent hogeropgeleid. Een op de vijf mannen tussen 25 en 45 jaar is een zware drinker (meer dan vijftig glazen per week). Na alcohol is cocaïne het meest gebruikte genotsmiddel, met zo’n 65 duizend gebruikers.

‘Slechts een fractie van alle verslaafden loopt op straat. De rest functioneert in het ‘normale’ leven. Dat zijn succesvolle mensen met een prima baan’, zegt ook Keith Bakker, oprichter van de particuliere verslavingskliniek Smith & Jones. Zijn huidige kliniek in Amsterdam kon het aantal aanmeldingen niet meer aan, daarom opende hij deze maand een nieuwe vestiging in Wassenaar.

Drie jaar geleden was Bakker uitgebreid in het nieuws omdat zijn kliniek de eerste was die gameverslaafde kinderen (en volwassenen) behandelde. Bakker is zelf geen therapeut, maar een ex-verslaafde muzikant, die een particuliere afkickkliniek opende, ‘omdat de reguliere verslavingszorg voor veel verslaafden geen uitkomst biedt’: ‘de mensen met de goede opleidingen en banen konden nergens terecht’.

In de kliniek van Bakker worden veel hoogopgeleide – of in elk geval: goedverdienende – verslaafden behandeld, want verzekeraars vergoeden een verblijf niet. ‘We hebben veel mensen uit de reclamewereld, uit medialand – plekken waar het normaal is om wat te drinken of te gebruiken – maar ook uit de financiële wereld’, vertelt Bakker.

Ook Fay liet zich in de zomer van 2006 opnemen in de Amsterdamse kliniek van Bakker. ‘Ik heb geprobeerd via de reguliere route af te kicken, via het CAD (Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs, red.), via een psycholoog, noem maar op. Ik ben ook in een vrouwenkliniek geweest, maar daar zou ik letterlijk tussen de van de straat geplukte zwervers hebben gezeten. Ik wil niet arrogant zijn, maar ik voelde me daar echt niet thuis.’

Datzelfde gold voor Mark (39, niet zijn echte naam). ‘Ik ben een paar keer bij de Jellinekkliniek geweest, maar voor mijn gevoel hoorde ik daar niet. Ik ben toch geen junk, dacht ik telkens.’

Uiteindelijk koos hij ervoor om in een Engelse privékliniek af te kicken. De reclameman was bijna tien jaar verslaafd aan alcohol en cocaïne. Mark: ‘Er is in Nederland wel veel opvang voor verslaafden, maar een verslaafde manager met een gezin gaat niet naast een straatjunk zitten. Voor veel mensen is de Jellinek gewoon geen optie, dus gaan ze verder met gebruiken.’

Waarom alcoholisten en andere verslaafden doorgaans niet herkenbaar zijn op de werkvloer? ‘Omdat ze meesters zijn in het verbergen’, zegt Bakker. En zolang collega’s er geen last van hebben, zullen ze ook niets zeggen, denkt hij. ‘Bovendien is het typisch Nederlands om je problemen voor jezelf te houden, zeker tegenover collega’s.’

De Amerikaan van geboorte vermoedt dat in Nederland slechts 5 procent van alle verslaafden bij de hulpverlening terecht komt. Maar het taboe wordt kleiner. ‘Sinds kort werken we samen met enkele grote bedrijven, die ons intern trajecten voor verslaafde werknemers willen laten opzetten. Ik kan geen namen noemen, maar het gaat om een van de grootste alcoholbedrijven van Nederland, een luchtvaartmaatschappij en een oliebedrijf.’ *

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden