Geen gevangenisstraf voor Van Rey, maximaal mogelijke taakstraf: 240 uur

Jos van Rey heeft 240 uur taakstraf opgelegd gekregen. Hij hoeft dus niet 2 jaar de cel in, zoals het Openbaar Ministerie eiste. Dit vonniste de rechtbank in Rotterdam dinsdag. Van Rey is veroordeeld wegens corruptie, het lekken van informatie uit de vertrouwenscommissie en gerommel met volmachtstemmen bij verkiezingen.

Oud-wethouder Jos van Rey arriveert bij de rechtbank in Rotterdam, waar hij de uitspraak in zijn strafzaak hoort. Beeld anp

Jos van Rey reageerde dinsdag enigszins opgelucht maar ook teleurgesteld op het vonnis van de rechtbank in Rotterdam. Hij hoeft niet 2 jaar de cel in, zoals het Openbaar Ministerie had geëist, maar kreeg 240 uur taakstraf wegens corruptie, het lekken van informatie uit de vertrouwenscommissie en gerommel met volmachtstemmen bij verkiezingen.

Met de veroordeling van die feiten is hij het niet eens. Maar of Van Rey in hoger beroep gaat, wist hij nog niet. 'We gaan eerst het vonnis van 88 pagina's bestuderen', zei de oud-wethouder van Roermond. 'Met een vriend naar voetbalwestrijden en vastgoedbeurzen gaan, leggen wij toch anders uit.'

Het Openbaar Ministerie gaat wel in beroep, zo kondigde een woordvoerder direct na het vonnis al aan. 'We zijn heel tevreden dat hij voor corruptie is veroordeeld. Maar we vinden de straf te laag en zijn het ook niet eens dat bij een jarenlange vriendschap geen sprake van corruptie kan zijn.'

'Een hel'

Bij het vonnis liet de rechter ook meewegen dat Van Rey het justitieel onderzoek als 'een hel' heeft ervaren en dat hij moest aftreden als wethouder en Eerste Kamerlid. Projectontwikkelaar Piet van P. kreeg 100 uur taakstraf wegens actieve omkoping.

Een derde verdachte, oud-wethouder Tilman Schreurs, werd eveneens schuldig bevonden aan corruptie: het bezoeken van twee voetbalwedstrijden van Oranje op kosten van Van P. Maar omdat hij 'als kleine vis onderdeel is geworden van een heel groot strafproces met alle nadelige gevolgen vandien', legde de rechtbank hem geen straf op.

Rechtbankvoorzitter Jacco Janssen las in de rechtbank een samenvatting voor van de uitgebreide vonnissen tegen het drietal. Hij onderstreepte het belang van wettig en overtuigend bewijs. 'Vriendjespolitiek' alleen is niet voldoende om corruptie strafrechtelijk te bewijzen. 'Zeker niet als de vriendjes dat al bijna een half mensenleven zijn.'

'Van Rey is een geval uit het boekje'

'Juist degene die altijd zo fel ageerde tegen de kleffe vriendjespolitiek in het katholieke zuiden lijkt nu in zijn eigen zwaard te zijn gevallen', zegt Hans Nelen, hoogleraar criminologie, vandaag in een interview over Van Rey (+). 'Je zou verwachten dat je dan extra voorzichtig bent. Verder is het fascinerend om te zien hoe hij alles ontkent en in zijn eigen wereld leeft.'

Lekken uit de vertrouwenscommissie

De rechtbank acht bewezen dat Van Rey de kieswet heeft overtreden door informatie te lekken uit de vertrouwenscommissie die de voordracht moest doen van een nieuwe burgemeester in Roermond. Hij speelde concrete vragen en antwoorden door aan twee VVD-kandidaten: Ricardo Offermanns (die zelf is veroordeeld voor het aannemen van die informatie) en Vincent Zwijnenberg. 'Hij heeft de procedure gemaakt tot een poppenkast', aldus voorzitter Janssen.

Over de omstreden Teeven-tap, die door een technische storing is mislukt, was de rechtbank duidelijk. 'Er is geen bewijs voor de stelling van sabotage', zo stelde hij in reactie op het verweer van de verdediging. 'Het is volstrekt onaannemelijk dat Teeven opdracht zou hebben gegeven om het tapsysteem stil te leggen.'

Door de rechtbank ook wel aangeduid als 'verkiezingsgeknoei'. Bij Van Rey zijn meerdere stempassen en volmachten van kiezers gevonden. De rechtbank meent dat de ex-VVD'er wel het oogmerk heeft gehad om volmachten in strijd met de wet te gebruiken bij verkiezingen. 'Een volmachtgever moet weten wie de gevolmachtigde is. Dat is evident', aldus de rechtbank. Maar het gaat maar om een beperkt aantal volmachten en er is niet geconstateerd dat misbruik is gemaakt van de verleende volmachten. Van het ronselen van stemmen, een ander verwijt van het OM, werd Van Rey helemaal vrijgesproken.

'Allemaal beeldvorming'

'Als je me niet kent en ziet wat er in de publiciteit komt, dan denk je: die Van Rey is de grootste schooier van Nederland. Het is allemaal beeldvorming, veroorzaakt door het OM en de meeste media. Het systeem in Nederland kan iemand kapot maken zonder dat er ook maar een greintje bewijs is', zei Van Rey in april in een interview (+) met de Volkskrant.

Witwassen

Het OM verwijt de Limburgse politicus dat hij 175 duizend euro heeft witgewassen: hij liet de inkomsten voor advieswerk storten op de rekening van Liba, het bedrijfje dat vooral bedoeld is om verkiezingscampagnes van de VVD te financieren. Daarmee zou hij bewust inkomstenbelasting hebben ontdoken. Van Rey noemde dat in een interview met de Volkskrant zelfs de zwaarste beschuldiging: 'Het is alsof ik drugsgeld heb witgewassen.'

De rechtbank sprak hem echter vrij van witwassen. Volgens de rechter handelde Van Rey slechts op advies van zijn belastingadviseur. Het is een fiscale kwestie, onderstreepte de verdediging in het pleidooi. De rechter ging daarin mee, vooral omdat de rechtbank Zeeland-West-Brabant in een aparte procedure het beroep van Van Rey onlangs gegrond achtte.

Corruptie

Van Rey zou zich als wethouder hebben laten omkopen door Van P. en twee andere ondernemers, voor een totaal bedrag van circa een ton. De rechtbank ging uitgebreid in op dit zwaarste verwijt aan het adres van de Limburgse politicus en hield een genuanceerd betoog. Vakantiereisjes met zijn vriend Van P. konden niet als omkoping worden beschouwd, of dat nou stedentrips of logeerpartijen in de vakantievilla in Saint-Tropez waren: bij uitingen van een jarenlange vriendschap kan geen sprake zijn van corruptie.

De reisjes naar voetbalwedstrijden en vastgoedbeurzen hadden echter een meer zakelijk karakter. Daarvan had Van Rey kunnen weten dat Van P. er bepaalde bedoelingen mee had: de wethouder paaien met het oogmerk er zelf ooit beter van te worden. Datzelfde geldt voor donaties aan de verkiezingskas. Zeker 'een zeer lang topambtenaar' had moeten doorzien dat mensen er belang bij hadden om hem te beïnvloeden, aldus de rechtbank.

Maar gezien het blanco strafblad en het feit dat het jarenlange onderzoek 'hun sporen in het leven van de verdachte hebben achtergelaten' vond de rechtbank een gevangenisstraf niet passend. Daarom legde hij voor alle feiten de maximale taakstraf op. De rechter ging ook niet mee met de eis van het OM tot een beroepsverbod in het openbaar bestuur voor 3 jaar.

Oud-wethouder Jos van Rey met zijn advocate Gitte Stevens in mei bij de rechtbank in Rotterdam. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden