Geen flauw idee wie straks welke zorg krijgt

Over minder dan zeven weken nemen de gemeenten alle thuishulp over. De belanghebbenden weten nog steeds niet wat dat voor hen betekent, blijkt uit een onderzoek voor GroenLinks.

Mantelzorgers masseren elkaar op 'Dag van mantelzorg' in Apeldoorn in 2012.Beeld Marcel van den Bergh

Honderdduizenden hulpbehoevenden en hun mantelzorgers hebben geen idee welke zorg zij volgend jaar van de gemeenten kunnen verwachten. Slechts 10 procent van de ontvangers van staatszorg die wordt overgedragen aan gemeenten, weet dat wel. Van degenen die nu al zorg van de gemeente krijgen, weet slechts 3 procent waar ze straks aan toe zijn.

Dit blijkt uit een enquete van TNS Nipo in opdracht van GroenLinks. Het is de eerste grote, representatieve peiling door een onafhankelijk bureau over de aanstaande zorghervorming onder de zorggebruikers zelf. GroenLinks heeft de peiling besteld voor de behandeling van de begroting van Volksgezondheid deze week in de Tweede Kamer.

Op 1 januari worden gemeenten verantwoordelijk voor alle ondersteuningszorg aan thuiswonende hulpbehoevenden en voor alle jeugdzorg. Het gaat om de zorg voor 780 duizend personen. Van 200 duizend wordt de zorg straks door het Rijk overgedragen aan gemeenten; 580 duizend mensen krijgen al zorg van de gemeenten maar die zorg kan door bezuinigingen veranderen. Op deze groepen heeft de enquête betrekking. Bij de jeugdzorg gaat het om ruim 100 duizend kinderen.

Afsluiten

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten herkent de zorgen. 'Maar gemeenten kregen pas laat zicht op de budgetten en op de aantallen hulpbehoevenden. Nu zijn ze druk met het afsluiten van contracten met zorgverleners. Pas daarna is er zicht op wat we wie kunnen aanbieden. Daar aan wordt enorm hard gewerkt. Overigens hebben degenen die nu overgaan van de nationale AWBZ-zorg naar gemeentezorg een toezegging voor zorg met een einddatum. Hun zorg loopt tot die datum door.'

Verantwoordelijk staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA) laat weten: 'Het informeren van de cliënten is cruciaal. Daarom zijn een landelijk telefoonnummer, 0800-0126, en de website hoeverandertmijnzorg.nl beschikbaar.' Zijn woordvoerster onderstreept dat de VNG eerder heeft gesteld dat als hulpbehoevenden niets horen, er voor hen niets verandert.

Onzekerheid heerst

Bij de hulpbehoevenden overheerst de onzekerheid. Bijna tweederde van alle zelfstandig wonende hulpbehoevenden voelt zich niet of slechts oppervlakkig geïnformeerd. Opvallend is dat de helft van de hulpbehoevenden verwacht dat zij volgend jaar dezelfde hulpverlener houden als nu. Dat geldt zowel voor degenen die nu nog nationale zorg krijgen als voor degenen die nu al zorg van de gemeenten krijgen. De verwachting is juist dat veel gemeenten hulp schrappen en nieuwe contracten sluiten met zorginstellingen waardoor ook hulpverleners wisselen.

Een kleine groep van de hulpbehoevenden verwacht succesvol een beroep te kunnen doen op mantelzorg van familie of kennissen. De meeste hulpbehoevenden zeggen geen extra hulp van mensen in hun omgeving te durven vragen. Het kabinet vindt juist dat informele mantelzorg een grotere rol moet krijgen.

Zorgen

GroenLinks wijst op de onrust onder hulpbehoevenden die uit de peiling blijkt. Ongeveer 60 procentvan de ondervraagden maakt zich zorgen dat ze in 2015 meer moeten betalen voor hun zorg, de helft is bang dat er voor hen minder zorg zal zijn. Meer dan eenderde vreest te moeten wisselen van zorgverlener en daarmee hun vertrouwde helper te verliezen.

'Juist de kwetsbaarste groep geeft aan het slechtst geïnformeerd te zijn over de wijzigingen', concludeert GroenLinks.

Linda Voortman, lid van de Tweede Kamer voor de partij: 'Deze cijfers zijn zeer zorgwekkend; een zorgcrisis dreigt. Dit onderzoek maakt duidelijk dat - met nog maar zes weken te gaan - mensen niet weten waar ze aan toe zijn, maar het ergste vrezen. Negatieve gevoelens overheersen, mensen voelen zich machteloos en zijn nog steeds niet goed geïnformeerd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden