Geen euforie maar concentratie

Na de overwinning op Spanje is Louis van Gaal getransformeerd tot toernooidenker. Weer een winnend team formeren voor de wedstrijd tegen Australië, dat is nu de kunst.

VAN ONZE VERSLAGGEVER WILLEM VISSERS

PORTO ALEGRE - Teambuilding gedijt bij succes. Misschien was de volgende uitspraak van de soldaat van Oranje, middenvelder Nigel de Jong, de mooiste in de vreugdevolle beschouwingen na de zege op Spanje: 'We streden voor elkaar, voor elke meter. Je kijkt in het veld naar elkaar en groeit.'

Dat is precies het gevoel dat nodig is op een WK, in de voetballende staat van zijn en presteren: groeien, met elkaar, bescheiden blijven, nederig zijn. Bondscoach Louis van Gaal zag de afgelopen dagen tevreden toe hoe de spelers de euforie inruilden voor concentratie op de tweede wedstrijd, vandaag tegen Australië in Porto Alegre. En Wesley Sneijder zei, na de afsluitende training: 'Wij ouderen behoren de jongere spelers bewust te maken, maar het werd goed opgepikt.'

Met de juiste instelling is een tweede overwinning mogelijk, vermoedelijk met Jeremain Lens als extra aanvaller en verdediger Ron Vlaar op de bank, hoewel Van Gaal niet wilde zeggen of de mannen met de hesjes op de training van dinsdag ook de mannen waren die maandag tijdens de besloten training de wedstrijd alvast serieus voorbereidden.

Een winnend team formeren, in welke formatie ook, dat is de kunst. Van Gaal is getransformeerd tot toernooidenker. 'Eén doelpunt meer maken dan de tegenstander, daar gaat het om', zei hij in aanloop naar de eerste wedstrijd. Veelbetekenend voegde hij eraan toe: 'Daarover moet iedereen maar eens goed nadenken.'

undefined

Walhalla van de sport

Die toevoeging is bedoeld om critici al bij voorbaat te desavoueren. Hij is één keer in zijn leven op een landentoernooi. Eén keer slechts. Laat het dan ook zo lang mogelijk duren, dat verblijf in het walhalla van de sport. Kritiek laat hij van zich afglijden, al gaat dat met zijn karakter moeizaam.

'Wij hebben hier al totaalvoetbal gespeeld', antwoordde hij op de vraag van een buitenlandse verslaggever. De buitenlandse pers refereert bijna standaard aan het grootse en meeslepende voetbal van welke Oranje Machine dan ook uit het verleden. De historie is de meetlat waarlangs elk Nederlands elftal ligt.

'Velen zeggen: drie spitsen, dat is de Hollandse voetbalschool. Ik denk daarover anders. Maar er zal altijd kritiek zijn en naar mij toe is die vaak negatief.'

Pragmatisch denken de spelers al een tijdje. Het was zelfs hun collectief beleden geloof tijdens het vorige WK, toen ze resultaatdenken lieten prevaleren boven de mogelijke schoonheid van het spel, esthetiek die trouwens niet per se is verpakt in de cijfers van een spelsysteem: 4-4-2 is op papier defensiever dan 4-3-3, maar kan in de praktijk aanvallender zijn.

De vorige bondscoach, Bert van Marwijk, voelt tot op de dag van vandaag een tikkeltje te weinig waardering voor het wat zakelijke spel van de WK-finalist in Zuid-Afrika, terwijl de aanpassing aan de internationale wetten door Van Gaal volgens hem makkelijker wordt geaccepteerd. Dat is ook een kwestie van perceptie.

Bij Van Gaal ging het ook vaak om teambuilding, waaraan hij veel aandacht besteedt. De nationale ploeg is tot in detail voorbereid op het WK, maar de vrees bestond bij de start van het toernooi dat het zou gaan om een schip met gaten in de boeg, door de betrekkelijke onervarenheid van de verdedigers.

Maar tegen Spanje sneed in de tweede helft een fregat van de zilvervloot door het woeste water. Een pass van Daley Blind, de wonderkopbal van Robin van Persie, en alles was opeens anders. Vlak voor rust werd het bed opgeschud voor een sprankelende tweede helft. De regen was de zegen voor de demarrages van Arjen Robben en de blik van spelers in elkaars ogen.

Toen vielen alle lessen in elkaar. Lessen zijn mooi en nuttig en noodzakelijk, maar ze moeten toepasbaar zijn in de praktijk. Nigel de Jong: 'Onze intensiteit van spelen was veel hoger dan die van de Spanjaarden. We voelden dat het zomaar onze dag kon worden.' Het werd de dag van Oranje.

Die dag is dus allang weer voorbij en bijgewerkt in het plakboek van nationale voetbaltrots. Het WK is alweer vijf dagen opgeschoten. Circus Oranje is neergestreken in het zuiden van het immense Brazilië, in Porto Alegre, hoofdstad van Rio Grande do Sul.

Het is de stad van Ronaldinho Gaucho, de stad ook van Gremio, de club waartegen Louis van Gaal, Danny Blind en Patrick Kluivert in 1995 de wereldbeker wonnen. Stad van groen, van degelijkheid en van vergaderingen van antiglobalisten, in hun poging de welvaart van de wereld beter te verdelen.

Stadion Beira Rio is prachtig, Oranje trainde ontspannen en wie Van Gaal zo bezig ziet, moet onwillekeurig denken aan een eerdere uitspraak. 'We zullen er alles aan doen om de verrassing van het toernooi te zijn.'

undefined

GROEP B

Australië - Nederland

Porto Alegre, Estadio Beira-Rio

Woensdag 18 juni, 18.00 uur

* Australië speelde 11 wedstrijden op 4 WK's. Het won er twee, speelde er 3 gelijk en verloor er 6.

* Oranje speelde er 44, won er 23, kwam 10 keer op een gelijke stand uit en verloor er 11.

* Tim Cahill is all-time topscorer (4 goals) voor de Australiërs op een WK, Johnny Rep is dat voor Oranje, met 7 doelpunten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden