Geen baal geld voor de Waddenzee

Als de Waddenzee op de Werelderfgoedlijst van Unesco komt, levert dat vooral erkenning op. En meer natuurliefhebbers...

GRONINGEN Vaticaanstad, de piramides, de Waddenzee? Deze week wordt duidelijk of de Waddenzee op de Werelderfgoedlijst van Unesco komt. Uitverkiezing levert geen baal geld op – louter erkenning. En dan?

Meer toeristen: prima, zegt de Waddenvereniging, maar dan wel toeristen die de natuur kunnen waarderen. En ja, die moeten ergens slapen. Maar zo lang het landschap niet wordt aangetast, kan veel.

Eilandbewoners vreesden inperking van hun vrijheid. Ten onrechte, beloven de voordragers; het gaat om de zee, niet om de eilanden. Ook op de gasboringen zal een eventuele uitverkiezing geen effect hebben. De Waddenzee is voorgedragen zoals hij nu is, dus inclusief de boorinstallaties.

In Nederland zou de Waddenzee het achtste werelderfgoed worden; zes staan er hier, één op Curaçao.

Schokland had in 1995 de primeur. Woordvoerster Cisca Roefs zegt dat de uitverkiezing heeft geleid tot een grotere bekendheid van het voormalige eiland. Zelf zoekt ze tijdens haar reizen ook werelderfgoederen op.

Ook Curaçao trekt werelderfgoedjagers, weet een woordvoerster van het historisch centrum van Willemstad. ‘Of er meer toeristen komen, weet ik niet. Wel zeggen bezoekers dat ze juist komen vanwege het werelderfgoed.’ Volgens de woordvoerster geeft de Unesco-status het eiland eigenwaarde, ‘bewustwording van ons verleden’.

De molens van de Kinderdijk trekken sinds ze op de lijst staan jaarlijks 100 tot 115 duizend bezoekers, tegen 70 tot 80 duizend daarvoor, zegt woordvoerder Hans Broekmeulen. En ook Lemmer zag het bezoekersaantal toenemen sinds het Ir. D.F. Wouda-stoomgemaal op de lijst staat: van een paarhonderd naar 12 duizend per jaar.

Veel werelderfgoederen richten zich op de liefhebber en zijn, net als het Wad, niet uit op massatoerisme. Het Rietveld Schröderhuis in Utrecht bijvoorbeeld. ‘Het huis is klein en kwetsbaar’, zegt Ida van Zijl. ‘We kunnen maximaal twaalf bezoekers tegelijk hebben. Maar door de status zien mensen dat niet alleen de molens, maar ook Gerrit Rietveld belangrijk was voor Nederland.’

De beperkingen die er zijn, zijn positief, vindt Van Zijl. ‘Sinds 1964 kijkt het huis uit op een geluidswal. Zoiets zal nu niet meer gebeuren.’

Moet er toch worden gebouwd of verbouwd, dan gaat dat zo zorgvuldig mogelijk. Want een werelderfgoedstatus kan ook weer worden ingetrokken. ‘Bij nieuwe inpassingen, zoals de aanleg van een nieuwe weg tussen de A8 en de A9, proberen we zo min mogelijk schade te veroorzaken’, zegt Nanette van Goor van de Stelling van Amsterdam. ‘Je merkt in de besprekingen dat betrokken partijen veel respect hebben voor de werelderfgoedstatus.’

De Beemster in Noord-Holland heeft een wel heel bijzondere positie op de lijst: de hele gemeente staat erop. ‘Het betekent toch dat Unesco, een VN-orgaan, vindt dat wij bijzonder genoeg zijn om voor de mensheid behouden te blijven’, zegt burgemeester Harry Brinkman trots. Bezoekers komen vooral uit het Midden- en Verre Oosten.

‘Mensen zeggen wel eens: jullie zijn toch niet te vergelijken met de Taj Mahal? Ik zeg dan: dat zijn we wel. Alleen in ons Werelderfgoed wonen en werken mensen. We kunnen niet onder een kaasstolp gaan zitten. We bouwen en verbouwen. Maar geen grote ingrepen. Geeft niets, want dat waren we toch niet van plan.’

Hij benadrukt dat de Beemster 380 jaar na de inpoldering tot werelderfgoed werd uitgeroepen. ‘Kennelijk hebben de bestuurders dus al die tijd iets goeds gedaan.’

vk.nl/unesco

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden