Geen afscheiding, wel meer autonomie

Commentaar

Door het uitschrijven van vervroegde verkiezingen is een gewelddadige confrontatie voorlopig afgewend.

Tegenstanders van afscheiding zwaaien met Spaanse en Catalaanse vlaggen. 38% op het spandoek verwijst naar het opkomstpercentage tijdens het referendum. Foto anp

Een paar jaar geleden was nog slechts 15 procent van de Catalaanse bevolking te porren voor afscheiding van Spanje. Dat percentage is sindsdien snel opgelopen naar 40 en stijgt nog steeds. Deze onzalige ontwikkeling is rechtstreeks terug te voeren op de escalatie tussen de Spaanse regering van Rajoy en de Catalaanse nationalistische beweging van Puigdemont.

Dat die escalatie tot dusver niet ontaard is in een gewelddadige confrontatie tussen Spaanse troepen en separatisten, is hoopgevend. Door vervroegde verkiezingen in Catalonië uit te schrijven, heeft Rajoy voor een broodnodige adempauze gezorgd. Ook Puigdemont legt zijn vertrek naar Brussel uit als een gebaar van verzoening. Hij verklaarde zich te zullen neerleggen bij de uitslag van de verkiezingen.

Het is te hopen dat die verkiezingen niet louter in het teken komen te staan van de onafhankelijkheidskwestie. Een onafhankelijke republiek Catalonië is niet alleen onwenselijk, maar ook onhaalbaar. De bevolking van de regio is in twee onverzoenlijke kampen verdeeld, bedrijven breken op en buitenlandse steun voor een onafhankelijk Catalonië is er niet. In plaats van afscheiding moet de blik gericht worden op versterking van het zelfbestuur van de regio binnen het verband van de Spaanse staat.

Dat betekent in de eerste plaats dat Madrid moet inbinden. De regering-Rajoy heeft de afgelopen jaren ten onrechte allerlei parlementaire besluiten van Catalonië nietig verklaard. Daaraan moet een einde komen. Vervolgens moet niet langer met de grondwet geschermd worden om Catalonië kort te houden. Desnoods moet die worden aangepast om Catalonië meer autonomie te geven.

Die autonomie is niet alleen een wens van de separatisten, maar leeft veel breder in Catalonië en ook in andere Spaanse regio's. Zowel de Partido Popular van Rajoy als de conservatie partij van Puigdemont wordt geplaagd door corruptieschandalen. In verzet daartegen zijn nieuwe partijen en burgerbewegingen ontstaan die Spanje willen democratiseren. Zij vormen een serieus alternatief voor de gevestigde orde.

Catalonië is gebaat bij een brede politieke beweging die de kiezers op 21 december perspectief biedt op meer autonomie, behoud van economische welvaart en verzoening.