GEEN AANDRANG TOT EEN VADERMOORD

Zijn vader wist het allang. Als kind liep Nils namelijk regelmatig zijn atelier binnen. 'Dan pakte hij een stuk papier, en begon hij ook te schilderen.' Zelf realiseerde Nils van Beek zich twee jaar geleden pas wat hij echt wilde....

Tekst: Machteld van Hulten Foto: Serge Ligtenberg

De geschiedenis herhaalde zich. Want Nils' grootvader schilderde ook al - zij het hoofdzakelijk 'voor de lol'. 'Mijn vader gebruikte vooral groenen en bruinen', zegt vader Joost van Beek. 'Dat vond ik dan weer niet zo mooi.' Mede daardoor heeft hijzelf altijd primaire kleuren geschilderd. En ook de 25-jarige Nils zet zich weer af, tegen zíjn vader: 'Ik ben geen echte schilder, terwijl mijn vader virtuoos is met verf. Wanneer ik schilder, zit zijn werk me vaak dwars. Als ik vastzit bijvoorbeeld, zoek ik onbewust oplossingen die ik van hém ken of in zijn werk heb gezien.'

Toch is Nils niet van plan om 'vadermoord' te plegen. Wél is hij druk op zoek naar zíjn eigenheid. Door zijn kunsthistorische achtergrond - hij studeert dit jaar af - en zijn opleiding aan de Rietveld is Nils 'veel conceptueler'. Waar zijn vader zonder vooropgezette ideeën zijn atelier binnenwandelt en gewoon begint, zit hij soms urenlang te 'reflecteren', ideeën te formuleren. Zelf zou hij graag meer 'doen', zoals zijn vader. 'Mijn vaders werk is heel direct. Mijn werk speelt zich soms iets te veel in mijn hoofd af.'

En dáár moet vader Joost, 54 jaar, op zijn beurt weer aan wennen. Zelf maakt hij expressionistisch, bijna fauvistisch werk. 'In het begin dacht ik steeds: wanneer komen die tastbare werken nou? Maar de kunst ontwikkelt zich natuurlijk, en dat is maar goed ook.' Later, op de Open Dag van de Rietveld, werd het hem duidelijk: 'Het gebouw was ook heel kaal en leeg, terwijl ik me een gebouw had voorgesteld vol vitrines, schappen en onafgemaakt werk. Bij ons stond overal boetseerwerk onder natte lappen.'

'Bij ons' is de inmiddels opgeheven lerarenopleiding beeldende vakken in Nijmegen, die de vader van Nils tussen 1968 en 1973 volgde. Van Beek heeft het vrije, zelfstandige kunstenaarschap altijd gecombineerd met lesgeven. Hij exposeert geregeld in Nederland en Duitsland, is kunstcoördinator en docent Cultuur en Kunstzinnige Vorming (CKV) op een middelbare school in Venray, en doceert handvaardigheid en kunstbeschouwing op een school in zijn Brabantse woonplaats Sint Anthonis.

Zelf had vader Van Beek vroeger altijd drieën en vieren voor tekenen en handvaardigheid. Totdat hij van school veranderde. Prompt haalde hij achten en negens. 'De leraren op die nieuwe school hadden een heel andere aanpak. Ze lieten je veel vrijer, en ineens ging er een wereld voor me open.' Dit keerpunt wakkerde zijn belangstelling voor lesgeven aan: 'Afhankelijk van je aanpak, kun je mensen afremmen en stimuleren. Ik vind het boeiend om mensen over de drempel te helpen.'

Op de schoolexcursies naar het Rijksmuseum en het Stedelijk Museum in Amsterdam nam hij zijn zoon mee. Toen al werd duidelijk dat Nils een groot visueel geheugen had. 'Een keer gaf ik hem - hij was toen een jaar of tien - wat geld om kunstkaarten te kopen. Tijdens de terugreis in de trein legde hij de kaarten op een rijtje, precies in de volgorde zoals hij ze in het museum had zien hangen. Het jaartal en de schilder wist hij ook.'

Nog steeds gaan vader en zoon naar musea. Vorig jaar nog gingen ze samen met vakantie naar Rome en Florence. Praten over kunst doen ze graag, hoewel er soms ook kleine ergernissen zijn. 'Ik kan er niet goed tegen om belerend te worden toegesproken', legt Nils uit. Andersom geldt hetzelfde: 'Soms ben ik weleens jaloers op Nils' brede kennis. Als hij in een museum dan van alles wil uitleggen, irriteert me dat soms. Dan staat onze vader-zoon relatie tussen ons in.' Nils: 'En de leeftijd.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden