Geeft de Nationaal Terrorismebestrijder Wilders gelijk?

PVV-leider Geert Wilders reageerde resoluut toen de AIVD en de Nationaal Terrorismebestrijder NCTV in september zeiden dat er geen signalen waren dat Islamitische Staat structureel handlangers via asielroutes naar Europa stuurde. 'Geloof ze niet!' twitterde hij. En zie, tien maanden later is dat 'onwaarschijnlijke' (NCTV) scenario ineens reëel en heeft IS 'veelvuldig' gebruik gemaakt van de vluchtelingenstroom om op 'heimelijke wijze' handlangers naar Europa te laten reizen.

Geert Wilders. Foto anp

Hoe kan het dat de NCTV er zo naast zat en Wilders nu gelijk moet geven?

Het simpele antwoord is: de NCTV kijkt naar feiten en Wilders bedrijft politiek. In september waren er geen concrete aanwijzingen dat IS-strijders op grote schaal naar Europa kwamen via asielroutes, later waren die er wel. Wilders heeft altijd willen geloven dat dit zou gebeuren en is vroegtijdig gaan waarschuwen.

Daarna is het beeld wat gaan kantelen. In november schreef de NCTV dat door de 'grote toestroom' het niet mogelijk was alle vluchtelingen te identificeren en screenen. Dat had gevolgen voor het zicht op de 'eventuele aanwezigheid van jihadisten'. Toch had de NCTV op dat moment nog steeds geen harde aanwijzingen dat het ook gebeurd was. Dat is het dilemma voor de NCTV: de samenleving wil duidelijkheid, de NCTV krijgt verschillende signalen. De organisatie koos ervoor om zo feitelijk mogelijk te berichten en ook onzekerheden te melden.

Kantelpunt

De aanslagen in Parijs en Brussel kantelden het beeld. Diensten hebben toen gezien dat IS wel degelijk de vluchtelingenstroom misbruikte om handlangers Europa binnen te smokkelen. Ook ontstond toen de 'urgentie' onder inlichtingendiensten om meer informatie te delen. Inmiddels is er zelfs een platform voor structurele informatie-uitwisseling opgericht.

Dit samen leidde tot meer inzicht in de strategie van IS. Het hoofd van de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst BfV zei als een van de eersten dat hij in 2015 'herhaaldelijk heeft gezien dat terroristen het land zijn binnengekomen als verkapte vluchtelingen.' Maar wat is herhaaldelijk? Vorig weekend specificeerde hij dat. Het ging volgens hem om 17 'IS-operatives' die naar Duitsland waren gekomen vermomd als vluchtelingen. De meerderheid van deze groep zit vast of is al overleden.

Nu spreekt de NCTV dus ook van het 'veelvuldig' gebruik van de asielroute. Opvallend is dat zij het net als de Duitse dienst heeft over 'IS-operatives'. Het kan goed zijn dat die informatie daar zijn oorsprong vindt. En tel daar de daders van Parijs en Brussel bij op. Harde getallen kon Schoof ook maandag echter niet geven. 'Het is meer dan enkele keren gebeurd, maar niet honderden keren', zei hij.

Mogelijk IS-strijders onder vluchtelingen in Zaandam en Heumensoord

Al ruim drie jaar is het dreigingsniveau terrorisme in Nederland 'substantieel'. De kans op een aanslag in Nederland is reëel, maar er zijn geen concrete aanwijzingen voor een op handen zijnde aanslag. Er zijn wel zorgelijke nieuwe ontwikkelingen, meldt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid Dick Schoof maandag bij de presentatie van het nieuwste dreigingsbeeld.

Meer over