'Geef regio miljard uit gasbaten om bevingen te compenseren'

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) kan niet op de huidige manier doorgaan met aardgaswinning in Groningen. Om de verhouding met de bevolking te herstellen, moet de NAM 895 miljoen euro betalen aan de regio, als compensatie voor gaswinning in de afgelopen vijftig jaar.

MIDDELSTUM - Dat adviseert een onderzoekscommissie onder leiding van PvdA-prominent Wim Meijer aan de provincie Groningen. De NAM en de rijksoverheid nemen de belangen van inwoners onvoldoende serieus, stelt Meijer. Bewoners zijn jarenlang verkeerd geïnformeerd over risico's van gaswinning. De partijen staan nu 'recht tegenover elkaar'. Gaswinning wordt alleen overlegd 'in de beslotenheid van de eigen bestuurskamers', in plaats van met burgers.


Gaswinning leidt tot steeds zwaardere aardbevingen in Noordoost-Groningen. De zwaarste beving tot dusver, met een kracht van 3,6 op de schaal van Richter, creëert volgens Meijer een 'nieuwe werkelijkheid'. De NAM en het Rijk moeten voortaan met miljoeneninvesteringen zien te bereiken dat de regio 'op tastbare wijze meeprofiteert' van de gaswinning.


Hij pleit voor een compensatiefonds waarin de NAM 895 miljoen euro bijdraagt, verdeeld over een periode van 20 jaar, en de provincie 100 miljoen. Samen is dat bijna 1 miljard euro, het bedrag dat de Groningse commissaris van de koning Max van den Berg (PvdA) dit voorjaar al noemde als mogelijke compensatie. Meijer schreef zijn advies in opdracht van partijgenoot Van den Berg.


Tienduizenden huishoudens in het aardbevingsgebied moeten uit het fonds een waardebon krijgen van 4.000 euro, om hun huis energiezuinig te maken. Ook bepleit Meijer snel internet via glasvezelkabels, betaald door de NAM. Daarnaast wil de commissie investeren in winkels en voorzieningen in krimpdorpen. In Noord-oost Groningen gaan aardbevingen en bevolkingskrimp hand in hand.


Volgens de commissie-Meijer moet de NAM ook de bouwkundige staat vastleggen van alle gebouwen boven het Groninger gasveld. Dit zou betekenen dat 70 duizend huizen, fabrieken en kerken worden gekeurd door een inspecteur. Zonodig worden panden aardbevingsbestendig gemaakt. Deze keuringsoperatie mag niet worden betaald uit het compensatiefonds, maar komt apart voor rekening van de NAM.


NAM-directeur Bart van de Leemput spreekt over een 'belangrijk onderzoek, en belangrijke thema's die worden opgepikt. Veiligheid, leefbaarheid en economisch perspectief zijn onderwerpen waar wij mee aan de slag willen.' Hij wil niet ingaan op de vraag in hoeverre de NAM bereid is om 895 miljoen euro te storten in een compensatiefonds. 'Daarvoor vind ik het te vroeg. We zien het in elk geval niet als een oplossing om zomaar een zak geld aan Groningen te geven.'


Het Groningse provinciebestuur legt het advies voor aan minister Kamp (VVD, Economische Zaken). 'Vanuit de zijde van de NAM, de minister en de Tweede Kamer moeten wij nu het signaal krijgen dat dit kan', zegt Van den Berg. Kamp heeft zich eerder verzet tegen plannen voor compensatie van Groningers in het gaswinningsgebied.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden