'Geef je vergoeding als statenlid aan goed doel'

Als de Partij voor de Vrijheid ergens feest gaat vieren, morgen, na de uitslag van de verkiezingen, is het in Limburg. In Echt. Het dorp van Laurence Stassen (40), de televisiepresentatrice die politica werd.


In Echt houdt de partij haar landelijke verkiezingsavond, en dat is niet voor niets. Nog wil de lijsttrekker van geen victorie horen ('het woord is aan de kiezer'), maar volgens de peilingen kan de PVV zomaar de grootste worden in de Provinciale Staten van Limburg. Van niets naar alles.


Het zal meer zijn dan een overwinning. Het zal een revolutie zijn. Decennialang behoorde het gouvernement van Limburg aan het CDA; een onaantastbaar bolwerk, vaak beschuldigd van cliëntelisme. Dat is voorbij, zegt Stassen, in de brasserie van theaterhotel De Oranjerie in Roermond. 'Het is tijd dat volksvertegenwoordigers weer echt volksvertegenwoordigers worden. Nu zijn het zelfvertegenwoordigers. En dat moet afgelopen zijn.'


Met vragen over moslims, hoofddoekjes, moskeeën en halal-vlees heeft ze het moeilijk. Dan haalt ze diep adem, leunt ze achterover, zoekt ze in haar gedachten en knijpt ze haar stem. Maar begin over de 'plucheplakkende bestuurders', en Laurence Stassen houdt niet op met praten. 'Het CDA heeft zijn tijd gehad', zegt ze. 'Dat vindt de gemiddelde burger op straat ook. Het is tijd voor een frisse wind.'


'We hebben al decennialang een bestuurlijke elite die zit vastgeroest aan het pluche. Die van de ene affaire in de andere rolt. En dan even later doodleuk weer terug de politiek in komt. Dat zijn de mensen spuugzat. Want het zijn wel hun belastingcenten. De bestuurder is er voor de burger, en niet andersom. '


'In mijn eigen gemeente Echt-Susteren hebben we de Sinterklaasaffaire gehad. De CDA-wethouder deelde lukraak subsidies uit aan de harmonie en andere verenigingen. Hij trad onder druk af, maar een jaar later is hij weer wethouder. Je bedeelt je vriendjes met gemeenschapsgeld, en komt een jaar later gewoon weer terug.


'Ik was vorig jaar bij de opening van het schuttersfeest van de Oud Limburgse Schuttersfederatie. Dat is echt Limburgse folklore. Maar ik had eerlijk gezegd het idee dat het een CDA-partijdag was. Ze begonnen met het spelen van de hymne van Beethoven, het Europees volkslied. Dat stuit mij als rasechte Limburger tegen de borst. En dan hebben we ook nog een gouverneur¿ meneer Frissen. Die begint zijn speech tijdens dat feest zo van: de provincie is in verwarring. Dat was vlak na de verkiezingen. Dan denk ik: jongens, dat kan niet. We zijn hier voor een cultureel evenement en hij begint over de politiek. Het was een feest voor alle Limburgers, niet alleen voor het CDA. De gemiddelde burger is helemaal niet met politiek bezig. Die wil een leuk festijn. Die wil kijken hoe de bölkes afgeschoten worden en die wil flink wat bier innemen. Dat moet je niet misbruiken.'


'We zijn nu bezig alle subsidies onder de loep te nemen. Dat is heel ontransparant. Vaak staan er geen bedragen bij vermeld. Het is echt een spaghetti. We gaan ook op de apparaatskosten van de ambtenaren bezuinigen, zeker 10 procent. Dat levert al 8 miljoen euro per jaar op. We willen een openbaar declaratieregister en een openbaar subsidieregister. En we schaffen de dienstauto's voor gedeputeerden af. Dat scheelt ruim zes ton.


'Ik hoor veel mensen zich afvragen: wat doen die gedeputeerden eigenlijk? Ja, ze rijden van borrel naar borrel in die dienstauto en verder niet. Ik had laatst een afspraak in Venlo. Het toeval wilde dat er een gedeputeerde voorbij kwam gereden, meneer Kersten van de PvdA. Die stond dus om 2 uur 's middags inderdaad al aan de borrel. Dan denk ik: ja, oké.'


'Die kunnen wel borrels bezoeken, maar alleen als het noodzakelijk is. En in ieder geval niet in een dienstauto met chauffeur.'


'We hebben een crisis. De burgers moeten bezuinigen en ik denk dat de bestuurders van deze provincie een heel mooi voorbeeld kunnen stellen door het afschaffen van de dienstauto met chauffeur. Het CDA zegt: ze werken zo hard. Nou, de gemiddelde ondernemer werkt ook hard. Dan nemen ze maar de trein of hun eigen auto. Net als ik. Ik rij ook elke dag op en neer naar Brussel.'


'Ik heb zelf al gezegd dat ik mijn vergoeding als statenlid aan een goed doel ga schenken. Ik denk dat ik het opdeel in twee doelen: een doel voor kinderen met kanker en een particulier initiatief met een gehandicapt kind.


'Ik kan alleen voor mezelf spreken. Ik wil niet dubbel gaan verdienen. Als gebaar wil ik het geld teruggeven aan de burger van Limburg. Omdat ik een hekel heb aan zakkenvullers in de politiek. Iedereen moet voor zichzelf uitmaken wat-ie met zijn centen doet. Maar ik hóóp dat mijn collega's, niet alleen in onze partij maar ook in andere partijen, dit gaan overnemen. Ik moet de eerste socialist nog tegenkomen die dat doet.'


'Ja. Ik ben de eerste, dus eh¿'


'Daarop moet u de anderen maar aanspreken. Ik vind dat ik dit gebaar moet maken. Luister, ik ben niet de politiek ingegaan om mijn zakken te vullen, maar omdat ik echt iets voor Limburg wil betekenen.'


'Nee.'


Laurence Stassen had nooit de droom politicus te worden. Ze stemde VVD, maar vond de liberalen eigenlijk 'veel te links'. 'Toen Geert weg ging uit de partij dacht ik: yes! Eindelijk een politicus die gewoon gaat, die niet blijft zitten.'


Dat was in 2005. Stassen was televisiepresentatrice bij de regionale omroep TV Limburg. Ze belde Wilders in Den Haag en vroeg of ze hem ergens mee kon helpen. Hij vroeg haar naar Den Haag te komen. 'Hij zat daar in een kamertje weggestopt. Je kunt je niet voorstellen hoe hij daar zat.'


Later organiseerde ze een avond bij haar thuis. Samen met haar man, die ondernemer is in projectvloeren, heeft ze een fundraising gedaan. Het klikte. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2006 stond ze aanvankelijk vijfde op de kandidatenlijst, maar ze trok zich terug omdat haar jongste zoon astmatisch werd. 'Toen zei Geert: luister, ik bel jou weer.'


Hij belde. Bij de Europese verkiezingen in 2009 werd ze in het Europees Parlement gekozen. 'Zo ben ik in de politiek gerold', zegt Stassen. Toch was de politiek haar niet vreemd. Grootvader was gemeenteraadslid en loco-burgemeester voor de KVP. Haar vader had een eigen lijst, de lijst-Stassen, en is ook wethouder geweest.


'Ja! Hij zegt: je hebt het verder geschopt dan je vader en je grootvader, in de politiek.'


'Dat is een landelijk thema.'


'De massa-immigratie ¿ wat wilt u precies daarvan weten?'


'We hebben hier vergrijzing en ontgroening. Nu wordt gezegd: we moeten Polen aantrekken zodat ze hier kunnen werken. Dan zeggen wij nee. We hebben in Limburg nog een stille reserve van 37 duizend mensen die niet werken. Dat zijn voornamelijk vrouwen. We willen eerst de mensen die werkloos aan de kant staan erbij betrekken.'


'Dat heeft u mij ook niet horen zeggen. We zijn hier in Limburg en niet in de Randstad. Maar wij onderschrijven in Limburg alle landelijke PVV-standpunten, dus ook die inzake moslims. Waarom zijn we tegen halalvlees? Dat heeft ermee te maken dat die dieren onverdoofd worden geslacht. En dat willen we niet. Dat is barbaars. Dus: geen halal-voedsel in het provinciehuis.'


'Wellicht wel. Er ligt vlees bij de reguliere slagers waarvan we niet kunnen zeggen of die dieren verdoofd zijn geweest. Daar zijn onderzoeken naar gedaan. Er is dus een hele grote kans dat het wordt geserveerd, ja. Dat willen we laten onderzoeken.'


'Als PVV willen we in publieke functies en binnen overheidsgebouwen geen hoofddoekjes, omdat wij de hoofddoek als onderdrukking van de vrouw zien.'


'Genoeg. Een grote in Heerlen, één hier in Roermond. Eén in Sittard. Er is er een in Weert. Het exacte aantal kan ik u niet noemen.'


'Omdat wij vinden dat het er genoeg zijn.'


'Nou ja, de moslims die er zijn hebben hun moskee waar ze naartoe kunnen gaan. Het is gewoon genoeg.'


'Dat hoort u mij niet zeggen. Wij zijn niet tegen moslims. Een moslim die naar Nederland komt en aan de maatschappij deelneemt, daar hebben we niets op tegen.'


'Dat staat in het programma. We werken er niet aan mee. We willen op dit moment geen moskeeën erbij. Zo simpel is het gewoon.'


'Als je de geschiedenis van de islam bekijkt, geldt het voor hen als een ultieme overwinning als ze ergens een moskee bouwen.'


'Ja, maar dat is zo'n suggestieve vraag. U moet niet vergeten: wij komen uit een joods-christelijke cultuur. Dat is Nederland. Dat is nu eenmaal een gegeven. Als ik ga emigreren naar God weet waar, moet ik me ook aanpassen.'


'Wat is er mis met simpel? Dat is niet goedkoop scoren. Zuurvlees is precies wat de Limburger lekker vindt, waar de Limburger behoefte aan heeft. Ik zou straks als statenlid willen dat we zuurvlees konden krijgen in het provinciehuis. Dat zou ik fantastisch vinden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden